Ottubru, ix-xahar iddedikat għal Dun Karm

Attività li saret waqt ix-xahar t'Ottubru, ix-xahar iddedikat lil Dun Karm, mill-istudenti tal-ewwel u t-tieni sena fis-sekondarja. 

Serqa Kbira

Illum il-Ħadd filgħodu, jien u l-familja tiegħi ddeċidejna li se nieħdu liz-zija ta' missieri li ġiet mill-Ingilterra ġurnata Għawdex. Qed nieħdu tazza te sħuna u ftit ħobż mixwi biex issa nilbsu għax sar ħafna ħin.

Diġà għaddiet siegħa u għadna ma wasalniex iċ-Ċirkewwa għax it-traffiku miexi bil-mod il-mod qisu fekruna. Fl-aħħar wasalna u se nirkbu l-vapur biex immorru fil-gżira sabiħa t'Għawdex. Deħlin ir-Rabat fejn hawn suq enormi b'ħafna ħwejjeġ, ikel u oġġetti differenti ta' kull daqs u għamla. Ommi qed tixtri suvenir għaz-zija ta' missieri biex jibqa' tifkira. 

Ħdejn is-suq, hawn bank tal-flus u qegħdin naraw żewġt irġiel libsin iswed tuta. Qed nissuspettaw li huma ħallelin. Il-familja kollha beżagħna u wiċċna abjad karti bil-biża'. Jidher li ġej vann b'veloċità qawwija u minnu ħerġin tliet irġiel b'pistola f'idhom u deħlin dritt ġol-bank. Qed jisparaw bla ħniena u hemm ukoll xi nies feruti. Ommi qed iċċempel għall-ambulanza għax il-ftira sħuna tajba. Indunajna li aħna ma konniex żbaljati għax qed narawhom jisirqu l-flus u jpoġġuhom ġol-ixkejjer f'minuta.

Dal-mument missieri qed iċempel lill-pulizija biex jiġu malajr kemm jista' jkun qabel ma jaħarbu mill-post. Lanqas għaddew ħames minuti li waslu l-pulizija fil-post. Il-ħallelin qed jippruvaw jaħarbu imma mhux se jirnexxilhom għax il-pulizija qed jibblokkaw id-dawra tat-triq kollha. Il-pulizija qabduhom u mmanettjawhom u ser joħduhom l-għassa tal-pulizija. 

Ninsab ċerta li l-pulizija se tagħmel xogħolha sew u l-ħallelin se jieħdu dak li ħaqqhom. Jalla jispiċċaw il-ħabs biex jitgħallmu jekk iridu xi ħaġa jaħdmu għaliha u mhux jagħmlu ħerba u jisirqu. Din hija l-akbar serqa li qatt rajt! 

Sharona Zammit (Form 2.2)

-----

     Bank renomat ħafna b'ħaddiema responsabbli u b'servizz mill-aqwa huwa dak tal-'Bank of Valletta.' Wieħed dejjem jieħu gost jinqeda mill-bank tal-BOV f'Birkirkara.

     Anna qed taqdi l-aħħar klijent tal-ġurnata waqt li qalbha qed tħabbat sitta sitta. Jirnexxilha ġġib ruħha bħas-soltu mal-kollegi u l-klijenti tagħha. Il-ħin kien qed isir ġmielu. Stenniet l-arloġġ idoqq is-sitta biex tibgħat il-messaġġ lil sħabha li fl-istess waqt kienu qed jippreparaw biex jagħmmlu l-ikbar serqa li qatt saret. Anna toħroġ mill-bank bħas-soltu u terħilha lejn id-dar b'tal-linja. Ħadd ma kien raha titfi s-sirena, kienet ċerta minn dan. Omm u bint jidħku bejniethom, raġel xiħ jaqra l-gazzetta u xufier isaffar mad-diska ferriħija li qed tinstema' fuq ir-radju, kienu fuq il-bank ta' quddiemha. Ħadd ma jaf x'se jseħħ minn hawn u ftit sigħat oħra. Anna biss taf. Anna biss ħa ssir sinjura kbira, flimkien ma' sħabha, f'qasir żmien. 

     Jitkaxkru għal erba' sigħat sħaħ biex jgħaddu mill-passaġġ ta' taħt l-art li kienu ilhom iħaffru għal dawn l-aħħar sentejn. It-tliet ħallelin ibatu mhux ftit sa ma jaslu l-bank, imma għalkemm huma għajjenin, jinsabu wkoll eċitati, nervużi u mbeżża'. L-ewwel jisirqu d-djamanti u d-deheb kollu li jiġi f'idejhom, imbagħad jgħaddu biex jisirqu elufijiet ta' ewro li qegħdin hemm jistennewhom. Jirnexxilhom jerġgħu jmorru lura bla inkwiet u jċemplu lil Anna. B'idejhom jirtogħdu biex jgħidulha li l-pjan kien irnexxa.

     Kull stazzjon tat-televixin ixandar l-aħbar xokkanti li nsteraq il-bank tal-BOV f'Birkirkara. Hemm min hu impressjonat, hemm min hu ddiżgustat u hemm min hu inkwetat. Anna u sħabha qegħdin fil-ġenna tal-art, fuq iżola 'l-bogħod mill-bank tal-BOV, jirrilassaw, jixorbu u jieklu bla rażan, bħal ma jafu jagħmlu s-sinjuri!

Emma Camilleri (Form 2.3)

-----

     Jumejn ilu, wasalna fi Sqallija għal vaganza. Tlajna maz-ziju u maz-zija għax tawna din il-vaganza bħala rigal għal għeluq snini.

     Il-lukanda kienet spazjuża ħafna u arjuża wkoll. Morna nżuru l-postijiet ta' kultura, bajjiet u ħafna ġonna. Filgħaxija morna nieklu barra mil-lukanda. Illum, fit-tmienja ta' filgħodu niżlin nieklu ġor-ristorant tal-lukanda għax qed inħossuna għajjenin ħafna. Iz-ziju ddeċieda li jniżżel il-"laptop" tiegħu miegħu biex jara l-logħba tal-Juventus li tibda fid-disgħa. Għadha ma bdietx u z-ziju jsib l-okkażjoni li jidħol jiċċekkja l-kamera tas-"CCTV" tad-dar tiegħu. 

     Fid-daqqa u l-ħin, nisimgħu l-mowbajl taz-ziju u dak taz-zija jdoqqu flimkien. Iz-ziju u z-zija jħarsu lejn xulxin u lejn il-mowbajls u jaraw in-numru tad-dar tagħhom! Iz-ziju Alan jerġa' jmur fuq il-"laptop" u jibda jiċċekkja is-"CCTV" ta' kull kamra. Kif jasal fil-kamra tal-pranzu jilmaħ ħalliel ineħħi pittura u jsib sejf li jkun qed jipprova jiftħu. Jerġa' jmur fil-kamra tas-sodda u jara ħalliel ieħor igerfex fil-kxaxen kollha sakemm isib il-ġojjelli taz-zija Audrey u jitfagħhom ġo basket. 

     Fil-pront missieri ċempel 'il-pulizija ta' Malta u b'xorti tajba qed jinfurmawh li karozza tal-pulizija diġà tinsab fi triqithom lejn id-dar taz-zijiet. Bis-"CCTV" li hemm barra, qed jaraw iż-żewġ ħallelin ħerġin bil-għaġla minn ġod-dar taz-zijiet. F'ħakka t'għajn jiġu l-pulizija u l-ħallelin isibu ruħhom wiċċ imb'wiċċ ma' erba' pulizija mingħajr ebda ċans li jaħarbu.

     Fil-pront nindunaw li qed iċemplulna l-pulizija biex jinfurmawna li kollox jinsab taħt kontroll u li l-affarijiet misruqin ser ikunu d-'Depot.' Sejrin lura fil-kamra biex nippakkjaw l-affarijiet u niġu lura Malta. M'hemmx x'tagħmel, vaganza se tintemm ħesrem, imma rasna mistrieħa li kollox spiċċa b'wiċċ il-ġid. 

Giulia Farrugia (Form 2.1)

Poeżija: Natura

Natura, natura,
Natura ma' kullimkien,
Kull fejn tara, kull fejn tħares,
Natura bħal ta' Malta,
Qatt mhu ħa tara mkien.

Siġar, fjuri, ħaxix,
Tara ġo kull ġnien,
U x'tista' tgħid ħlief il-frażi,
"Xi ġmiel."

Jgħixu, jieklu, jixorbu,
Kollox bħalna, 
U nirringrazzjaw lil Alla,
ta' din in-natura li hi tagħna.

Kuluri ma' kullimkien,
Papoċċa, lelluxa, warda,
Qisek qed tgħix ġo xi dinja tal-fantasija,
U b'hekk għandna nieħdu ħsiebhom.

Siġar qosra, siġar ippuntati, 
Siġar twal, siġar nani, 
Mal-ġmiel tagħhom madwar id-dinja, 
Qas biss nidhru aħna l-umani. 

Martina Cortis (Form 2.2) 

Frażijiet li wieħed jista’ juża biex iżewwaq il-kitba tiegħu

Deskrizzjoni ta' post

Qatt ma nista' ninsa meta mort fid-dinja tal-fantasija tiegħi, fil-ħolm. Ħlomt li kont qiegħda l-ġenna fejn Ġesù, fil-Ġnien tal-Eden, ġnien impitter, perfett, mhux mittifes mill-bnedmin u mpinġi b'id Alla.

Ir-raġġi tax-xemx niżlu b'kalmezza u trankwillità liema bħalha biex isaħħnu 'l-għadira. Xmara mdaqqsa kienet qed titkaxkar mal-blat f'għoli ta' madwar sitt metri. Il-blat ħadrani għall-bidu ħsibt li kien miżbugħ imma xħin ħarist u qgħadt niflih, rajt li kien miksi b'ħażiż jiżloq. 

Il-qawsalla li kienet qed issebbaħ din id-dinja tal-fantasija tiegħi, stħajjiltha mpenġija. Smajt dak l-ilma nieżel, stħajjiltu xita nieżla bil-qliel. Fl-ilma safi kien hemm bosta ħut ikkulurit tal-ilma ħelu. Xelta kbira ta' pjanti tal-ilma kemm bil-fjuri u kemm bla fjuri, filwaqt li rajt ukoll żewġ ċinji bojod jgħumu fil-kwiet, u bla ebda ħjiel ta' għaġġla, qisu bħal li kieku waqaf l-arloġġ. 

Il-weraq tas-siġar kienu qed jiċċaqalqu bl-istess żiffa ħelwa li kien qed joħloq iċaqlaq l-ilma jitgerbeb fil-ġenna li ħlomt dwarha, bla toroq u allura bla karozzi. Post trankwill, bla ebda ħsejjes bojod, tisfir u tpespis tal-għasafar u tħaxwix tal-ilma. Arja safja u mingħajr ebda sinjali ta' duħħan. L-istess żiffa kienet iġġorr magħha riħa ħelwa ta' fjuri ta' kull tip. Riħa ta' għasel.

Kif tista' tqum u tħalli din il-ħolma warajk?

Kif tista' ma tqumx tard? 

Hailey Ciantar (Form 1.2)

----------

Darba waħda kont waħdi d-dar. Jien kelli n-ngħas u allura mort norqod. Kont qed noħlom illi jien kont ġo dinja ta' paċi. Kien hemm ħafna siġar u pjanti.

Kien hemm ħafna kwiet u kif ukoll paċi. Bdejt inxomm riħa ta' siġar. Hemm kien hemm ukoll ix-xmara sabiħa u nadifa, u kien hemm ukoll il-papri u ż-żrinġijiet ġox-xmara. F'dan il-post ta' paċi kien hemm ħafna annimali sbieħ u kbar. Kien hemm ukoll ħafna frott li kien kbir u kien tajjeb ħafna. Hemm tista' tisma' l-ħoss tal-kaskata nieżla wkoll. Meta inti tkun qed tisma' dan il-ħoss, inti tikkalma u meta l-ilma tal-kaskata jinstabat mal-blat u jittajjar it-taqtir għal fuq wiċċek, inti tħoss dik in-naqra ilma fuq wiċċek. F'dan il-post ta' paċi, it-temp kważi l-ħin kollu jkun dak ta' xemx u l-pjanti ma jmutu qatt. 

Hemm ħafna insetti sbieħ u kbar. Hemm ħafna tipi ta' annimali pereżempju ġiraffi, iljuni, tigri, iljunfantim qtates u klieb. Dawn huma ħafna tipi ta' annimali li huma verament sbieħ. Hemmhekk insibu wkoll dar li hi vera sabiħa, kbira, nadifa u għandha ħafna maġija. Ġo din id-dar isir l-ikel, minn fejn ikunu jistgħu jieklu l-annimali u n-nies li jgħixu hemm. 

Jien kieku mmur hemm għax vera sabiħ il-post speċjalment peress li jien inħobb il-paċi. 

Joanna Gauci (Form 1.1)

----------

Iċ-'Chadwick Lakes' jinsab fil-limit tar-Rabat, eżattament f'Wied il-Qlejgħa. Dan il-post huwa wieħed mill-ftit postijiet ta' Malta li għadu fl-ambjent naturali tiegħu. 

F'dan l-ambjent, tista' xxomm arja friska u r-riħa tfuħ tal-fjuri. F'dan il-post tista' tisma' 'l-għasafar jgħannu u tisma' l-ilma nieżel li jkun ġej minn ġol-widien. Dan il-post mhux biss għandu l-ambjent sabiħ imma għandu sens ta' ġabra għax fl-aħħar tal-ġimgħa jilqa' ħafna familji. 

L-unika ħaġa li ddejjaqni hi meta mmur f'dan il-post u jkun hemm xi vandaliżmu, bħas-siġar maqtugħin. Il-ħitan ħafna minnhom impinġijin bl-'ispray' u mwaqqgħin. Xi nies imorru jfittx l-bebbux u meta jċaqalqu l-ġebel kbir ma jpoġġuhx f'postu. Ħaġa oħra li ddejjaqni hi meta n-nies joħorġu bil-kelb tagħhom u ma jnaddfux wara li l-kelb jagħmel il-bżonnijiet tiegħu. Dan kollu mhux talli jagħmel ħsara lill-ambjent imma wkoll lill-annimali jew 'l-insetti li jgħixu f'dan il-post. 

Malta huwa pajjiż żgħir u ma tantx għandna postijiet ta' ġmiel bħal dawn. Din hija r-responsabbiltà tagħna ċ-ċittadini biex nieħdu ħsieb 'l-ambjent biex postijiet bħal dawn ingawduhom aħna u dawk li jiġu warajna. 

Martina Micallef (Form 1.3)

Rapport

Il-Belt Valletta, Il-15 t'April, 2015

Inċident tat-traffiku traġiku

It-traġedja li ħalliet persuna mejta.

Il-Ħamis, id-9 t'April, għall-ħabta tas-sitta u nofs ta' filgħaxija, seħħ inċident f'Wied f'Ħal Qormi. F'dan l-inċident li kien bil-karozza, kien hemm mara ta' tletin sena li issa tinsab fil-periklu tal-mewt. Is-sewwieqa kienet qiegħda ssuq b'veloċità qawwija. Hija tilfet il-kontroll tal-karozza tagħha u baqgħet dieħla f'siġra. Xi nies li kienu f'dawk l-inħawi ppruvaw jagħtu l-ewwel għajnuna imma kine kollu ta' xejn. Wara dik it-traġedja, waslet l-ambulanza u ttieħdet l-isptar. Hija kienet qed issofri ġrieħi gravi u sfortunatament mietet l-għada stess.

Kelsey Azzopardi (Form 2.3)

----------

Is-Siġġiewi, It-2 t'April, 2015

Tfal Jisirqu u Jaqilbu Karozza ġol-Parapett ta' Żewġ Anzjani

Tliet subien serqu karozza li nqalbet u spiċċat ġo parapett ta' żewġ anzjani. Is-subien, li isimhom ma jistax jissemma' peress li huma taħt l-età, serqu l-karozza ta' Silvian Cassar ta' ħamsa u erbgħin sena. Saqu l-karozza mir-Raħal Ġdid sa Santa Luċija, iżda fi Triq iż-Żnuber tilfu l-kontroll tal-karozza u baqgħu deħlin ġol-parapett ta' Victor u Marthese Titley ta' tlieta u sittin u sittin sena. Marthese Titley qaltilna, "Meta wasalt id-dar u sibt karozza maqluba ġol-parapett, ħadt qatgħa kbira. Ċempilt 'il-pulizija li waslu f'leħħa ta' berqa. It-tfal ippruvaw jaħarbu iżda l-pulizija rnexxielhom jaqbduhom." Wieħed mis-subien qalilna, "Konna biss qed nisselfu l-karozza biex immorru dawra biha, u wara konna se nirritornawha." Il-ġimgħa d-dieħla l-każ ser jitressaq il-qorti. 

Nicole Riolo (Form 2.1)

---------

Ħaż-Żebbuġ, L-Erbgħa, il-11 ta' Mejju, 2015

Waqa' Ajruplan

Ajruplan tal-'Germanwings' waqa' fl-Alpi

Kulħadd tkexkex kif sema' bl-aħbar li l-ajruplan tal-'Germanwings' kien waqa' fl-Alpi Franċiżi. Intqalu ħafna affarijiet, ħafna minnhom veri u oħrajn qlajjiet, kif jiġri dejjem. Fuq l-ajruplan kien hemm mija u ħamsin persuna, żewġ trabi u kien hemm ftit tfal tal-iskola. Il-ko-pilota kien qed ibati minn dipressjoni u t-tabib kien qallu biex ma jmurx xogħol. Sfortunatament ħadd ma salva u nstabet il-kaxxa s-sewda li din turi x'ġara. Fi tmien minuti l-ajruplan waqa'. Huwa nstab f'biċċiet. Min jaf kif ħassewhom il-familji li tilfu lil xi ħadd speċjali. 

Corinne Zammit (Form 2.2)

Komponiment deskrittiv dwar persuna

Jien ħa nitkellem dwar oħti ż-żgħira li jisimha Aimee. Aimee għandha tmien snin u għalhekk iżgħar minni sentejn. Hija tagħlaq sninha fis-sitta ta' Mejju, għalhekk din is-sena ser tagħlaq disa' snin. 

Aimee għandha xagħarha kannella skur bi ftit strixxi ta' kannella ċar. Hi għandha għajnejha kannella. Oħti hija rqiqa u għandha wiċċha bi ftit wardiet roża. Aimee tħobb ħafna ikel differenti, però dak favorit tagħha huwa l-ispagetti biz-zalza ħamra. Hi tħobb tixrob l-ilma u tħobb tiekol il-frott frisk, speċjalment il-frawli. 

Aimee hija persuna kuntenta u ferriħija. Ma' nies oħra, hija simpatika u kwieta. Hi tħobb tgħin lil kulħadd. Il-passatempi tagħha huma li taqra, tiżfen il-'ballet,' toħroġ mal-familja u tilgħab miegħi. L-istaġun li Aimee tieħu gost fih huwa s-sajf. Dan għaliex tkun tista' tmur il-baħar, ikollha aktar ħin liberu biex tipprattika l-passatempi tagħha, kif ukoll tkun tista' tiekol xi ġelat tajjeb. Peress li oħti tħobb ħafna l-qtates sufin, fis-sajf hi tkun tista' tqatta' aktar ħin tilgħab mat-tlett iqtates sufin li għandha. Meta tinzerta tkun ġurnata sabiħa, anki fl-istaġun tar-rebbiegħa, ommi u missieri kemm-il darba joħduna 'horse riding.' Dan jgħina biex inqattgħu aktar ħin bħala familja. 

Għalkemm xi kultant jiena u oħti niġġieldu qisna kelb u qattus, dejjem nerġgħu nagħmlu ħbieb. Aħna nħobbu ħafna lil xulxin u mingħajr xulxin m'aħna xejn. 

Kylie Agius (Form 1.1)

----------

Thea hija tifla ta' ħdax-il sena. Din hi waħda mill-akbar ħbieb tiegħi u se niddeskrivi l-karattru tagħha. 

Thea dejjem ferħana u kuntenta b'dak kollu li jkun għaddej madwarha. Meta titkellem tħobb iċċaqlaq idejha. Dejjem simpatika mal-ħbieb tal-klassi u meta ġieli tgħidilha xi ċajta ma nkunux nistgħu nieqfu bid-daħk.

Hija dejjem lesta li tgħin lil kull min ikollu bżonn fil-klassi. Għandha ħafna passatempi sbieħ, imma l-aktar favoriti tagħha huma l-qari, iż-żfin, il-logħob bil-kompjuter u l-għawm. Kull nhar ta' Erbgħa tmur tistudja l-pjanu wkoll. Thea tħobb ħafna l-annimali. Darba minnhom rat kelb jiġri fuq il-ħaxix u daħħal xi xewka ġo jdejh. Malli semgħat il-kelb jibki, marret tiġri biex tara x'kien ġralu u rnexxielha toħroġhielu. 

Thea hija tifla simpatika u intelliġenti. Fl-eżamijiet dejjem tmur tajjeb u tiġi minn ta' quddiem. Hija samra b'xagħarha u għajnejha kannella. Għandha xagħarha twil u lixx iżda ta' spiss tiġbru f'toppu jew tagħmlu malju fil-ġenb. Għalkemm Thea għad għandha biss ħdax-il sena, ġabet ruħha għax għandha figura sabiħa ta' tfajla ġmielha. Għall-età tagħha, twila mhux ħażin. Għandha wiċċha bil-wardiet roża wkoll.

Lil Thea nħobbha ħafna għax dejjem ġabitli rispett u jien nirrispettaha lura. Nispera li nibqgħu ħbieb u nkabbru l-ħbiberija tagħna filwaqt li nkomplu nitgħallmu minn xulxin.

Nicole Schembri (Form 1.2)

----------

Il-persuna li għażilt jisimha Lilia. Hi għandha tmintax-il sena u toqgħod fil-blokka tal-appartament tiegħi. Lilia tinsab fl-ewwel sena tal-Università tistudja ż-żfin. Lilia hija twila u għandha figura perfetta għal żeffiena.

Lilia kienet għamlet żmien toqgħod l-Italja. Meta ġiet lura Malta, jien kelli biss sena u fil-ħin liberu tagħha kienet toqgħod tilgħab miegħi. Konna nqattgħu ħafna ħin flimkien nilagħbu bil-pupi jew ta' parsi qed nagħmlu xi kikkra te, naraw xi film tat-tfal. Ġieli kienet toqgħod taqrali xi storja wkoll. Meta kienet tiġi hi, il-ħin kien itir. 

Meta bdiet tikber u l-ħin liberu tagħha naqas u jien bdejt immur l-iskola, bdejna niltaqgħu inqas imma Lilia kienet tiġi fil-vaganzi biss. Peress li t-tnejn li aħna żeffiena, konna noqogħdu niżfnu u nipprattikaw iż-żfin flimkien. Naħseb ta' taħtna ma tantx kien jieħu gost bina imma kont inkun fis-seba' sema. Issa li t-tnejn għandna ħafna x'nagħmlu, ma bqajniex niltaqgħu, imma meta naraha fit-triq, dejjem nieqfu u ngħidu xi kelma. 

Jien nixtieq li nibqgħu ħbieb għal dejjem. Jien nixtieq ukoll li nsir ballerina tajba bħalha. Avolja diffiċli, peress li hi ballerina ddedikata. Nixtieq nirringrazzjaha ta' kemm qratli kotba għax bis-saħħa tagħha sirt inħobbhom. 

Sara Caruana (Form 1.3)