Wednesday, April 18, 2012

Deskrizzjoni ta' post

     Minn dejjem xtaqt immur fejn joqgħod in-nannu tiegħi, ġol-gżira misterjuża! Nagħmel sigħat twal infittex fuq il-kotba, u darba minnhom irnexxieli nsibha. Jien u missieri qbadna vapur u tlaqna lejn din il-gżira. 

     Wasalna hemmhekk u bqajna skantati bis-sbuħija li kien hemm. Kollox ikkulurit, temp sabiħ immens. Il-ħut jiġri jaqdef kullimkien, ċinji jixorbu l-ilma tax-xmara. Hemmhekk bilkemm tara lil xi bniedem, ma tismax għajjat tan-nies, ħlief l-ilma nieżel mix-xmara. Jiena dak il-ħin bqajt iċċassata u ma ċċaqlaqtx. Kull ma bdejt nagħmel kien li nitpaxxa. Ħsejjes bojod ma tantx tisma', imma tisma' żgur xi għasfur ipespes u l-atmosfera relassanti aktar tibda żżid. Nista' nara wkoll xi weraq aħmar u l-qawsalla wkoll. Hemm xi fjuri tal-ilma u xi ġebel. Ix-xmara wisq sabiħa u dik il-qawsalla tista' tintelaq fuqha. Hemm riħa ta' baħar u fjuri. Meta nkun f'dan il-post, tgħidx kemm nibda naħseb fuq kemm hu intelliġenti Alla li ħalaq dan il-post tant meraviljuż. Iġiegħlni nħoss il-paċi fid-dinja daqs kemm hemm sbuħija u kwiet. Dan kollu jfakkarni f'meta kont żgħira, konna mmorru Ta' Qali nilagħbu bil-ballun fuq il-ħaxix, sabiħ u nadif. Dan il-post nassoċjah ħafna ma' 'Chadwick Lakes'. 

     Jiena xtaqt li nibqa' hemmhekk għal dejjem imma missieri ma jħallinix nibqa' hemm. Post tal-ġenn u meraviljuż. Nibqa' niftakar f'dak il-jum għal dejjem. 

Yana Vella (Form 1.1)
---------------------------------------------------------------------------------------------
     F'din l-istampa qegħdin naraw għadira sabiħa kollha lwien. Mill-blat forma ta' taraġ, nieżla nixxiegħa tal-ilma. Madwarha l-blat mimli ħaxix aħdar u siġar. 

     Il-blat innifsu miksi b'likeni. Id-dawl tax-xemx qiegħed jirrifletti kuluri tal-qawsalla fuq l-ilma nieżel igelgel mal-blat. L-ilma kalm fl-għadira miksi b'ġilhi minn kull lewn, roża, sofor, oranġjo u bil-weraq tond u kbir tagħhom. Fl-ilma jidher il-ħut tal-ilma ħelu jdur. Anke dawn għandhom kuluri sbieħ, rashom oranġjo u l-kumplament fl-isfar. Fit-tarf qrib in-nixxiegħa hemm żewġ ċinji bojod, il-ġmiel tagħhom ikompli jsebbaħ l-istampa. 
     L-art madwar l-għadira mdawra ħaxix u b'weraq ħodor u hemm minnhom li jagħtu fl-aħmar. Din l-istampa tagħtini sens ta' kalma, ta' paċi, ta' ġmiel imsaħħar. Hija dehra li nimmaġina f'xi ħrafa ta' fatati żgħar. Kważi kważi nimmaġinahom itiru minn fuq werqa għall-oħra. 

     Post li jfakkarni f'din l-istampa huwa ċ-'Chadwick Lakes', li jinsab qrib ir-raħal fejn noqgħod jien - ir-Rabat. Fir-rebbiegħa u x-xitwa, dan il-post jimtela' bix-xita mill-għelieqi jħaddru ta' madwaru u l-ilma bil-weraq u ġieli anke jikbru ġilji tal-ilma ħelu. Ċinji qatt ma rajt iżda naraw ħafna żrinġijiet jaqbżu u jistaħbew fil-ħaxix. Kemm ġranet sbieħ qattajna hawnhekk nimxu u aħna nilagħbu ma' xulxin. Ommi u missieri 'l quddiem, b'xi ġewlaq mimli ikel u b'basket b'kutra, sakemm insibu xi għalqa mimlija ħaxix u hemm nagħmlu ikla u nqattgħu nofs ta' nhar nitbasktu bix-xemx, nitgħażżnu u ngawdu l-ġmiel tan-natura. 

Alessia Tonna (Form 1.2)
---------------------------------------------------------------------------------------------
     Dan il-ġnien mimli kuluri, bħall-aħdar, aħmar, vjola, u l-blu. Fl-istampa nista' nara ħut, fjuri u xi tipi oħra t'annimali.
     F'din l-istampa nista' nara qawsalla li għandha ħafna kuluri sbieħ. Nista' nara kaskata li minnha qed jinżel ħafna ilma. L-aktar kulur li tista' tara f'din l-istampa huwa l-kulur aħdar. L-ilma kollu aħdar, sal-ħuta li hemm taħt l-ilma. Nista' nara pjanti bħal dawk li jsejħulhom 'water lilies' li fuqhom joqogħdu ż-żrinġijiet. Il-kuluri huma mħaltin ma' xulxin, pereżempju l-ilma mhux kollu aħdar iżda għandu ftit isfar imħallat miegħu. Nista' nara wkoll żewġ ċinji bojod fil-wiċċ tal-ilma. 
     Dan il-ġnien ifakkarni f'xi ħaġa partikolari. Ifakkarni fil-mużika. Il-mużika tista' tesprimi ruħha b'dan il-mod, fil-kwiet. Jekk xi darba jkolli mmur f'post hekk, inħossni kwieta u paċifika. Inħossni libera li ħadd ma jista' jgħidli x'għandi nagħmel, qisu l-post fejn wiehed jista' joqgħod bilqiegħda u jaħseb fil-kwiet mingħajr storbju. Naħseb li anki l-annimali jkunu qegħdin fil-kwiet hemmhekk!
     Meta nkun qiegħda ndoqq il-pjanu nipprova nsib post fejn nieħu gost indoqq l-aktar. Minn dejjem kien jiġini f'moħħi ġnien mimli kuluri. Meta darba kont qiegħda naħseb, għidt "Iva, dan il-ġnien insemmih 'Il-Ġnien tal-Kuluri!'"


Mariam Grima (Form 1.3)

Saturday, March 24, 2012

Deskrizzjoni ta' persuna fil-klassi tiegħi.

     Xi tmien snin ilu ltqajt ma' persuna li jisimha Laura Abela. Sirt nafha fl-ewwel ġurnata li mort l-iskola. Laura toqgħod Birkirkara u hija tifla waħedha. 
    Hija persuna li tiġbdek ħafna bil-manjieri u s-simpatija tagħha. Hija u titkellem tħobb iċċaqlaq idejha. Għandha ħdax-il sena u hija persuna twila ħafna għall-età tagħha u rqiqa. Għandha xagħarha iswed tuta u nnukklat. Hija tilbes nuċċali tal-vista. Laura għandha par għajnejn kannella. Normalment xagħarha jkun miġbur f'malju. Hija dejjem tilbes pulit u tħobb timxi mal-moda. Tħobb ħafna l-isport, fosthom il-futbol u l-'basketball'. Fost il-passatempi tagħha, hija tħobb taqra, tpinġi u tilgħab bil-kompjuter. 
     Laura għandha qalbha tad-deheb u lest li tgħin lil kulħadd. Hija persuna li lesta li tisma' l-problemi ta' ħaddieħor. L-iktar ħaġa li ddejjaqha hi meta persuna ma tgħidx il-verità u tbati bil-burdati. Laura hija tifla kwieta u dejjem bid-daħka fuq wiċċha. Hija persuna li tħobb tferraħ lil kulħadd u maħbuba minn sħabha. Tħobb l-ugwaljanza u temmen li kulħadd għandu jkun trattat l-istess, tkun ta' liema karnaġġjon tkun. 
     Laura hija persuna li ma nbiddilha ma' xejn u ma tantx issib bħalha. Nixtieq li din ir-relazzjoni bejnietna tibqa' għal dejjem għaliex hija persuna tal-ġenn. 

Amy Caruana (Form 1.1)
---------------------------------------------------------------------------------------------
     Fil-klassi qegħdin tmienja u għoxrin tifla. Ftit minnhom ilhom ħbieb tiegħi minn meta bdejt immur l-iskola fl-ewwel sena tal-primarja. 
    Fost l-akbar ħbieb li għandi fil-klassi, hemm Filippa Magro. L-ewwel darba li rajt lil Filippa mal-ewwel ħadt grazzja magħha għax vera gustuża u edukata. Filippa hija minn Ħaż-Żabbar. 
      Għandha xagħarha kannella fl-isfar u twil sa nofs dahrha, għajnejha blu u fuq ħaddejha għandha ftit nemex. Tilbes nuċċali iswed u aħmar u narah li jixirqilha mhux ħażin. Hi rqiqa u mhux twila ħafna. Filippa tagħlaq żmienha fit-tnejn u għoxrin t'April. Filippa hija tifla intelliġenti, daħkana u obbidjenti. 
    Il-passatempi favoriti tagħha huma l-għawm, tistudja u ddoqq il-pjanu. Meta tikber tixtieq issir għalliema tal-pjanu. 
       L-ikel favorit ta' Filippa huwa l-ikel Ċiniż, l-għaġin u l-pizza. Tħobb tiekol ħafna frott u tixrob ħafna ilma. Waqt li ommha tkun qed issajjar, dejjem tgħinha speċjalment meta tkun qed issajjar kejk. Fejn jidħol il-ħelu żaqqieqa mhux ħażin. 
      Il-familja tagħha tikkonsisti minn erbgħa min-nies. Missierha, ommha, oħtha u hi. Oħtha Petra għandha erbatax-il sena u tiġi l-istess skola tagħna. Dawn vera jħobbu lil xulxin għax waqt ir-rikreazzjoni dejjem ikellmu lil xulxin u jaraw għandhomx bżonn xi ħaġa. 
      Jien, għalija Filippa hija tifla paċenzjuża, ħanina u ġenwina għax tħobb tferraħ lit-tfal tal-iskola meta jkollhom xi problema jew ikunu f'xi burdata ħażina. J'Alla nibqgħu ħbieb ta' veru u li ma tibdilx il-karattru ħelu tagħha. 


Maria Spiteri (Form 1.2)
---------------------------------------------------------------------------------------------
     Ħabiba li ilni nafha minn mindu kont żgħira hija Kim. Kim hija waħda mill-ħbieb tiegħi li naf li nista' nafdaha u niftaħ qalbi magħha. 
    Kim toqgħod Ħ'Attard, għandha żewġt aħwa - Nathan u Liam. Hija tifla twila u rqiqa; bħali. Għandha xagħarha lewn il-qastan u għajnejha ħodor fil-blu. Wiċċha huwa magħmul żgħir bi ftit nemex u l-ġilda ta' wiċċha ma tantx hi skura. 
    Hi għandha karattru tal-ġenn. Vera tifla simpatika, ċajtieta, ferriħija, titkellem ma' kulħadd u hija tip ta' tifla li rari taraha bin-nervi. Il-mużika favorita tagħha hija l-mużika 'hiphop u r-'rock' u d-diska favorita tagħha hija 'Titanium' ta' David Guetta. Il-platti favoriti tagħha huma l-pizza, l-għaġin u tħobb ħafna kull tip ta' frott. 
     L-attivitajiet li tħobb tagħmel huma li tattendi għal-laqgħat tal-'iscouts', titgħallem il-pjanu, tgħum u ma' sħabha tal-'iscouts' tħobb tagħmel kampeġġ ġewwa Għajn Tuffieħa. Kim tħobb ħafna l-isport ukoll, tħobb ħafna l-futbol, il-baskitbol, in-netbol, il-'waterpolo' u l-għawm. 
     Fil-ħin liberu li jkollha, tara naqra televixin. Tara programmi dwar l-ikel, 'Goodluck Charlie' fuq l-istazzjoni Amerikan u 'Tom and Jerry' ma jonqosx!
      Kim hija l-akbar ħabiba li qatt kelli. Dejjem tkun hemm għalija u tgħinni f'kull ħaġa li jkolli bżonn. It-tbissima fuq wiċċha ma tonqosx u anke ddaħħakni xi tnejn. Kim inti perfetta kif int. Tinbidel għal ħadd!


Claire DeBattista (Form 1.3)

Monday, March 19, 2012

Ittra informali

                                                                                    


                                                                                    34, Flett 4,
                                                                                    Triq E. Schembri,
                                                                                    Birkirkara, BKR 1810


                                                                                    It-18 ta' Marzu, 2012


Għażiż Peter,
  
                  Kif int? Kemm ilni ma nisma' mingħandek! Nispera li int u l-familja tiegħek tinsabu tajbin. Kemm jgħaddi ż-żmien għax għadni niftakarni niktiblek fi żmien il-vaganzi tal-Milied u issa diġà ser niktiblek fuq il-vaganzi tal-Għid li ser ikollna dalwaqt. 
                 Fil-vaganzi tal-Għid, jien ikolli għeluq snini u għalhekk ser inqatta' ġimgħa msiefra mal-familja tiegħi. Din is-sena ser immorru l-Polonja! Fil-Polonja, ser immorru f'ħafna postijiet sbieħ u interessanti. L-ewwel, ser inqattgħu tlett ijiem fiċ-ċentru, imbagħad ser immorru erbat ijiem fuq il-muntanji. Fuq il-muntanji ser niskijjaw fuq is-silġ. Tgħidx kemm jien fuq ix-xwiek biex jasal dak il-mument.
                       Wara li nasal mill-Polonja, ikun għad fadalli xi ġranet oħra tal-vaganzi. Inqatta' xi ħin nistudja, nilgħab fuq il-kompjuter, nirrilassa u ġieli anki niftiehem ma' sħabi tal-klassi biex immorru ċ-ċinema. Wara l-vaganzi tal-Għid, nipprepara għall-aħħar term tal-iskola. 
                             Nieħu pjaċir jekk ma ndumx ma nisma' mingħandek. Sellili għall-familja tiegħek u l-Għid it-tajjeb lilkom kollha! 
        
                                                                                   Dejjem tiegħek,
                                                                                               Laura.

Laura Abela (Form 1.1)
---------------------------------------------------------------------------------------------
                                                                              "Awrora",
                                                                              Triq il-Prinċep Bażiliku,
                                                                              Ħaż-Żebbuġ, ŻBĠ 3090

                                                                              Is-6 ta' Marzu, 2012

Għażiża Keziah,
  
     Kif inti? Ilna ma niltaqgħu u mmissjajtek. Nispera li inti tinsab tajba. Jiena tajba ħafna speċjalment issa li qed niktiblek din l-ittra. Jien ħa ngħidlek x'ser nagħmel tul il-vaganzi tal-Għid. Min jaf kemm ser nibla' ħelu u figolli! Ara, qis li imbagħad tgħidli x'għamilt int matul il-vaganzi tal-Għid. 
     Din is-sena, l-Għid ħa nqattgħu mal-familja tiegħi u ser noħorġu flimkien. Jekk kollox imur kif suppost, jien u l-familja tiegħi ddeċidejna li mmorru nżuru liz-zijiet ta' missieri, in-nanniet, iz-zijiet u l-kuġini. Kulħadd qabel li minħabba li ħa nżuru ħafna nies irrid nqassmu kollox. Ftehmna li l-ewwel immorru għand iz-zijiet ta' missieri. Dawn joqogħdu f'dar waħda għax mhux miżżewġin minbarra n-nannu. 
     Wara mmorru d-dar u nagħmlu x-xogħol tad-dar. Filgħaxija mmorru għand il-kuġini li ma joqgħodux mal-ġenituri tagħhom għax miżżewġin. Hemmhekk mhux ser indumu ħafna u għalhekk ommi ser tipprepara ikla għaġin. Jien għandi ħafna zijiet u ser tkun diffiċli biex inżuruhom kollha.
     Għalhekk iz-zija ser torganizza festin u hemmhekk niltaqgħu ma' xi zijiet oħra. Allura għidna liz-zijiet u n-nanniet kollha biex jiġu jieklu d-dar tagħna. Ommi qalet lin-nannu biex iġib erbat ifniek. Ħalli jkun hemm biżżejjed ikel għal kulħadd. Nispera li kollox imur tajjeb. Ibgħatli lura u ddumx! 
   
                                                                                      Dejjem tiegħek,
                                                                                                   Annika. 


Annika Micallef (Form 1.2)

---------------------------------------------------------------------------------------------
                                                                              96, "Xemx",
                                                                              Triq is-Sajf,
                                                                              Ħ'Attard, ATD 1311

                                                                              Id-9 ta' Marzu, 2012


Għażiża Marija, 

     Kif inti? Nispera li kollox sew. Għandek affarijiet ippjanati għal dan l-Għid? Jiena għandi lista sabiħa ġo rasi. Ma nafx minn fejn ħa nibda. 
     F'dawn il-vaganzi ħa nsiefer. Il-familja tiegħi u jien sejrin Pariġi, għall-ewwel darba. Min jaf kemm ħa nieħdu gost. Diġà bdejt naħseb fuq x'ħa nieħu miegħi. Ħa mmorru Pariġi għal ġimgħa. Min jaf x'ħa naraw differenti minn Malta? Ġieli sifirt Marija? Is-soltu fil-vaganzi tal-Għid jiena l-iktar ħaġa li nħobb nagħmel hi li noħroġ mal-familja tiegħi. 
     L-iktar noħorġu nieklu filgħaxija ġo restorant. Fil-vaganzi jien immur għand in-nanniet tiegħi u norqod magħhom għax dejjem jieħdu gost meta mmur għandhom. F'dawn il-vaganzi tal-Għid nixtieq niltaqa' miegħek Marija u nagħmlu xi ħaġa flimkien. 

                                                                                      Dejjem tiegħek,
                                                                                                   Britney. 


Britney Bondin(Form 1.3)

   
   






Tuesday, March 13, 2012

Għal persuna speċjali...

Zija Tessi kemm kont ħelwa.
Dejjem lesta bit-tbissima.
Wiċċek jixgħel x’ħin tarana,
U jekk le, isselli għalina.
Kont narak dejjem għadejja,
Daqqa tnaddaf u oħra ssajjar.

Imma hekk kif nidħlu aħna,
Dlonk il-biċċa minn idejk itajjar.
Xi tazza Kinnie jew luminata,
U ma tonqosx xi ċikkulata.
Waqt li ommi tgħid xi kelma,
Int kont taqbad naqra magħna.
Meta int kellek titlaq,
Minn ġo darek għall-isptar.
Xejn ma kienet aħbar tajba,
U vojta bdiet tinħass id-dar.

Issa int illum ħallejtna.
Mort tiltaqa' mal-Mulej.
F’qalbi dejjem int ser tibqa',
Kuraġġ għatina għal li ġej.

                                            Erica Schembri (Form 2.2)

Fid-dar tan-nanna kien hemm ħares

     Xi kultant fil-vaganzi tal-iskola, jien u ħuti norqdu għand in-nanna. In-nanna tiegħi toqgħod f'dar antika, kbira ħafna u fil-ġnien għandha kantina mudlama. 
     Konna bil-vaganzi tal-Għid u bħas-soltu kellna seba' mitt sena biex noqogħdu għand in-nanna. Jien u ħija ż-żgħir bqajna naraw it-televixin. Allura ddeċidejna li nilagħbu noli. Għand in-nanna hemm ħafna fejn tistaħba. Jiena kont ser noqgħod biha u ħija kien ser jistaħba. Ħija staħba fil-kantina. 
     Wara li fittixtu fit-tieni sular, ma sibtux, mort infittxu fil-ġardina fejn hemmhekk rajt il-bieb tal-kantina mbexxaq meta s-soltu kien ikun magħluq. Jien bdejt nisma' t-tħaxwix, allura bdejt nimxi 'l ġewwa għax ħsibt li kien hemm ħija. Fil-kantina kien hemm ħafna kmamar mimlija imbarazz. Jien bdejt niċċekkja f'kull kamra u f'kamra minnhom kien hemm ħija u fil-pront ingħalaq il-bieb tal-kantina. Lil ħija għidtlu biex ma jibżax iżda jien kelli msarni f'saqajja. Id-dawl intefa' waħdu, kien hemm dlam ċappa. F'daqqa waħda bdejna nħossnu ħafna bard. Ħija kien ser jaqbad jibki, u jien xejn inqas minnu. Is-skiet inkiser b'ħoss ta' xi ħadd jidħak. 
     Jien għamilt il-kuraġġ u saqsejt min hemm. Ħadd ma wieġeb, iżda minflok id-dawl reġa' xegħel, intefa' waħdu. Smajna ħoss ta' siġġu jitkaxkar, għamilna l-kuraġġ u saqsejna min hemm iżda ħadd ma wieġeb u reġa' xegħel id-dawl. Kif xegħel id-dawl, jien u ħija ġrejna ġrija sal-bieb tal-kantina, ftaħna l-bieb u ħriġna mwerwrin. Morna ngħid lin-nanna dwar kull ma kien ġara u n-nanna weġbitna b'daħka fuq fommha u qaltilna, "miskin, dak Chalie... kien it-tifel li għereq fil-bir." Dan Chalie kien xi ziju tan-nanna li miet qabel il-gwerra meta kellu disa' snin. 
      In-nanna dejjem tirrakkonta stejjer dwar il-fatati u aħna ma tantx konna nemmnuha. Però issa wara din l-esperjenza, bdilna l-ħsieb u sirna napprezzaw iżjed dawn l-istejjer. 

Lee-Ann Xuereb (Form 2.1)
---------------------------------------------------------------------------------------------
    Għodwa waħda, ommi sejħitli biex immur nagħti l-ħobż lin-nanna, li kienet toqgħod viċin tagħna. Jien qbadt il-ħobż u bdejt miexja bil-mod. 
      Kif wasalt għand in-nanna, laqgħatni bi tbissima ħelwa, u offrietli naqra biskuttini. Jien tajtha l-ħobż u qabel ma tlaqt staqsietni biex nagħmlilha pjaċir. Riditni mmur fuq il-bejt u nġibilha l-kutra. Jien u tielgħa t-taraġ smajt ħoss stramb, jien ma tajtx kas u bqajt tielgħa. Kif wasalt fuq, id-dawl beda jixgħel u jintefa'. Niġri kemm nista', dħalt fil-kamra, qbadt il-kutra u kif kont nieżla smajt ħoss isejjaħli. Jien dort u rajt ħares ixejjirli. 
      Dak il-ħin twerwirt u ma flaħtx nitkellem. Il-ħares kien liebes libsa qisha ta' xi prinċep, kellu għajnejh żoroq u xagħru bjond. Hu qalli li kien jismu Harry. Hu qal li huwa xiħ ħafna imma meta miet kellu biss tnax-il sena. Allavolja ma xtaqtx, jien kelli ninżel biex nagħti l-kutra lin-nanna u 'l ommi għidtilha li mhux ħa ndum. Dak il-lejl stess jien ma stajtx norqod. L-għada, peress li ma kellix skola, iddeċidejt li nġib skuża biex immur nara lil Harry.
      Kif wasalt għand in-nanna tajtha sorpriża u għidtilha li daqskemm tagħmel għalija, ħa niżbarazzalha l-bejt. In-nanna ma qalitx le. Kif tlajt fuq il-bejt, ma sibt lil ħadd imma kif bdejt niżbarazza l-ħwejjeġ smajt lil Harry jgħajjatli. Hu qalli biex ma ngħid lil ħadd li qed nara u nitkellem ma' ħares. 
      Waqt li komplejt niżbarazza, jiena u Harry bdejna nsiru nafu aktar lil xulxin. Konna sirna ħbieb sew. Meta lestejt il-bejt għidtlu li ridt immur imma li xorta kont ser nerġa' niġi.
      Ġranet għaddew u jien għidt lin-nanna li l-bejt huwa post tajjeb fejn nagħmel ix-xogħol tad-dar, fil-kwiet. Peress li kont nitla' fuq ta' spiss, jien u Harry konna sirna ħbieb kbar. Harry kien il-ħabib sigriet li ħadd ma kien jaf bih ħlief jien. 


Karen Bartolo (Form 2.2)
--------------------------------------------------------------------------------------------- 


     Filgħaxija jien u l-kuġin tiegħi morna norqdu għand in-nanna għax il-ġenituri tagħna kellhom tieġ. Jien u n-nanna dħalna fis-sodda naraw it-televixin peress li beda jidlam, waqt li l-kuġin qagħad jilgħab fuq il-kompjuter. 
       F'ħakka t'għajna smajna xi ħaġa tinkiser isfel u n-nanna bagħtitni nara x'ġara. Kif inżilt intefa' d-dawl u ma stajtx nara x'kien ġara. Mort ngħajjat lin-nanna biex ngħidilha li ma kienx hemm dawl. Kif niżlet marret tipprova tixgħel id-dawl mis-swiċċ u xegħel. Jien u n-nanna ħadna qatgħa għaliex rajna xi ħaġa bajda u mal-ewwel indunajna li kien ħares. Bdejna ngħajtu lill-kuġin u kif ma ġiex ħsibna li ħadu l-ħares. Bdejna nwerżqu meta rajna l-fatat riesaq bil-mod il-mod lejna. Jien iggranfajt man-nanna u tlaqna niġru 'l barra mid-dar. Erġajna dħalna biex naraw jekk telaqx imam kif dħalna rajna t-twieqi miftuħin beraħ jaħbtu mal-ħajt minħabba l-kurrent li kien għaddej. Smajna xi ħaġa tinkiser u dħalna naraw x'kien u sibna lil kuġinuwi bilqiegħda fuq siġġu jiekol il-gallettini u jixrob il-ħalib. Kif rajnih morna naqbżu fuqu, ngħannquh u nbusuh. Bdejna nistaqsuh fejn sparixxa l-ħares u fejn kien hu waqt li rajna l-ħares. 
      Fl-aħħar mill-aħħar qalilna l-verità li hu kien qabad liżar abjar, libsu u ried jagħtina qatgħa. In-nanna ħadet nifs 'il ġewwa u bdiet tħarislu bl-ikrah. 


Nawal Farrugia (Form 2.3) 

Wednesday, February 29, 2012

L-Istaġuni



     F'kull sena, l-istaġuni jinbidlu. Mhux kull staġun huwa l-istess. Hemm erba' staġuni fis-sena: ix-xitwa, ir-rebbiegħa, is-sajf u l-ħarifa. 
    Ix-xitwa tibda fil-wieħed u għoxrin ta' Diċembru. Hawn ħafna nies li ma jħobbux ix-xitwa. Dan għaliex ikollna x-xita, xi kultant is-sajjetti u kuljum bil-kesħa. Madankollu hawn nies li jħobbuh għax ikollhom aktar ħin biex joqogħdu ġos-sodda jisħnu u jaraw it-televixin. Fix-xitwa, il-ħwejjeġ li nilbsu jkunu bil-kmien twal u nilbsu ħwejjeġ ħoxnin.
    Ir-rebbiegħa tibda fil-wieħed u għoxrin ta' Marzu. Ir-rebbiegħa hija wieħed mill-erba' staġuni. Dan huwa l-perjodu li jifred ix-xitwa u s-sajf. Fil-jiem tar-rebbiegħa jibdew jitwalu l-ġranet. F'dan l-istaġun il-fjuri, is-siġar u l-annimali jibdew jippreparaw biex isebbħu l-ħolqien. 
    Is-sajf huwa l-iktar staġun favorit tiegħi għax inkun nista' ngawdi l-baħar, il-ħbieb u d-dgħajsa u filgħaxija nħobbu nagħmlu BBQ fit-terrazzin jew fuq ix-xtajta tal-baħar. Min-naħa l-oħra s-sajf huwa staġun ta' ħafna sħana u nkunu rrid mmorru l-baħar jew noqogħdu ħdejn xi fann u kif ukoll jibda jkun hemm ħafna dubbien. Is-sajf jibda fil-wieħed u għoxrin ta' Ġunju. 
    Jiena ngawdi l-kuluri tal-weraq tas-siġar, il-weraq li jaqgħu u jinbidlu fil-kulur. Il-kannella, l-isfar, l-aħmar jgħajjat u l-vjola li naraw fil-weraq huma magħmulin l-aktar għall-ħarifa stess. Hija l-kumbinazzjoni ta' dawn l-affarijiet li jagħmlu l-kuluri sbieħ li jien ingawdi ta' kull sena. 
    L-istaġuni huma differenti f'xi pajjiżi oħrajn. Dan jidher għax f'Malta l-Milied niċċelebrawh fil-kesħa u fl-Awstralja jiċċelebrawh fis-sħana. Għalhekk Alla ħalaq l-erba' staġuni biex aħna ma niddejqux fl-istess temp matul is-sena. 

Mariah Bugeja (Form 2.1)
--------------------------------------------------------------------------------------------

     L-istaġuni huma erbgħa. Dawn huma: ix-xitwa, is-sajf, ir-rebbiegħa u l-ħarifa. L-istaġun li ħa nibda nitkellem fuqu huwa s-sajf. 
      L-istaġun favorit tiegħi huwa s-sajf. Dan l-istaġun jogħġobni għax inkunu bil-vaganzi u t-temp dejjem ikun sabiħ. Barra minn hekk il-ħin tal-ġurnata jkun itwal minn tax-xitwa. Peress li t-temp ikun kuljum sabiħ, aħna nkunu nistgħu mmorru ngħumu ta' spiss.
     L-istaġun li jdejjaqni l-iżjed huwa x-xitwa għax it-temp dejjem ikrah u dejjem bix-xita. Għalhekk qatt ma tkun tista' toħroġ minn darek. Il-ħin tal-ġurnata dejjem ikun qasir u dejjem irridu nilbsu ħafna ħwejjeġ. L-eżamijiet ikunu waslu u nkunu rridu nistudjaw. 
    Ir-rebbiegħa huwa staġun qasir għax ma tantx ingawduh. Kulħadd ikun jaf li waslet ir-rebbiegħa għax kull fejn tħares, tara ħafna għelieqi mdawrin bil-fjuri u tisma' ħafna ħsejjes tal-għasafar ipespsu minn ġos-siġar. It-temp ma jkunx imsaħħab daqs ix-xitwa. Fir-rebbiegħa il-ħin ikun itwal. 
      Il-ħarifa ġġib magħha ħafna riħ, temp ikrah u tagħmel ix-xita tal-ħamrija.  Il-ħarifa ma tantx togħġobni għax nistħajjilha qisha x-xitwa, bil-maltemp u ħafna xita li tkun nieżla bil-qliel. 
     Nagħlaq dan il-komponiment billi ngħid li f'Malta l-aktar staġuni li ngawdu huma s-sajf u x-xitwa. Dan għaliex ma tantx ikollna mezzu temp bħal pajjiżi oħra. 

Raisa Cachia (Form 2.2)
--------------------------------------------------------------------------------------------


    L-istaġuni jikkonsistu minn erbgħa, li huma: ix-xitwa, is-sajf, il-ħarifa u kif ukoll ir-rebbiegħa. Kull staġun għandu t-temp differenti tiegħu. 
      Fix-xitwa jkollna ħafna bard u kesħa. Tagħmel ix-xita u ġieli jagħmel is-silġ jew il-borra wkoll. L-iqsar ġranet li jkollna huma fix-xitwa u f'dan l-istaġun jidlam aktar kmieni. F'dan l-istaġun hemm ukoll l-isbaħ festa li hija l-festa tal-Milied. Ix-xitwa huwa l-istaġun favorit tiegħi għax nagħlaq għeluq snini u għax il-kesħa nħobbha ħafna. 
     L-istaġun li jsegwi x-xitwa huwa r-rebbiegħa. Hawn ix-xita tibda tkun aktar skarsa u t-temp jibda jkun aktar sħun. Xi drabi r-rih ikun aktar qawwi. Fil-kampanja nibdew naraw il-fjuri u s-siġar iħaddru l-ambjent ta' madwarna. F'dan l-istaġun min iħobb jgħum jista' jieħu l-ewwel għawma. 
     Wara jiġi s-sajf. Fis-sajf ikollna ħafna sħana. F'dan l-istaġun nilbsu ħwejjeġ ċari u ħfief. It-temperatura titla' ħafna. Fis-sajf ma jkollniex skola u għalhekk hawn ħafna tfal li jħobbuh dan l-istaġun. Fis-sajf ħafna nies jieħdu l-opportunità biex imorru jgħaddu l-ġranet fejn il-baħar u f'dan l-istaġun ħafna nies iħobbu jsiefru. 
     Wara s-sajf tiġi l-ħarifa. F'dan l-istaġun is-siġar iwaqqgħu l-weraq, it-temp jibda jiksaħ u nibdew l-iskola. Tibda l-ewwel xita u nibdew nilbsu ħwejjeġ aktar ħoxnin. F'dan l-istaġun nibdew nippreparaw għax-xitwa. 
     Kull staġun iġib miegħu tibdiliet u xeni differenti, kemm fl-ilbies u kif ukoll fl-affarijiet li nagħmlu. Hekk, il-ħajja tagħna tibqa' tinbidel kontinwament, bħall-arloġġ li qatt ma jieqaf u ma jistenna lil ħadd, hekk ukoll l-istaġuni dejjem għaddejjin minn wieħed għall-ieħor bla waqfien. 


Deborah Saliba (Form 2.3)

Thursday, February 23, 2012

Id-diżastru


     Darba waħda kien hemm omm jisimha Adriana. Adriana kellha tifla ta' sentejn. It-tifla kien jisimha Martina u kienet il-mimmi t'għajnejha. 
     Ġurnata minnhom, Adriana marret tixtri x-xirja normali tal-ġimgħa. X'ħin waslet id-dar ċemplilha r-raġel u qalilha li dalwaqt ġej jiekol għax kien mgħaġġel. Adriana ma kellhiex ċans terfa' x-xirja u allura ħalliet kollox jiġri. Il-kċina kienet żgħira u ma tantx kien hemm fejn iddur. Martina kienet ġol-push chair u ppruvat tinżel imma ma setgħetx għax kienet marbuta. L-omm ratha u ndunat li kienet qed tipprova tinżel. Bl-għaġla hi niżlitha u qiegħditha fuq siġġu. Hi kompliet issajjar waqt li Martina lagħbet bil-ġugarelli. 
     Għadda ftit ħin u Adriana kienet kważi lesta biex taqleb l-ikel, Martina kellha l-għatx. Hi bdiet tgħajjat u tgħid: "Ħalib, ħalib!" Ommha qaltilha biex tistenna minuta peress li kienet qed taqleb. Martina ndunat li l-ħalib kien ftit 'il bogħod minnha fuq in-naħa l-oħra tal-mejda. Hi ppruvat tixxabbat għalih imma ma setgħetx tilħqu. Ippruvat titla' naqra fuq il-mejda, imma eżatt kif kienet ħa tilħqu sieqha żelqet u waqgħet għal wiċċha mal-art. Adriana kienet eżatt ħa ddur meta ratha taqa'. Hi ppruvat taqbadha imma ma laħqitx. Hi waqgħat mal-art b'sabta kbira u ommha marret tiġri tara fejn weġġgħat. Martina bdiet tibki u tgħoxa. 
     Hi ċemple lir-raġel u qaltli b'dak li kien ġara u li kienet sejra l-isptar. Bl-għaġla daħlitha ġol-karozza u waslitha l-isptar. Fit-triq beda ħiereġ ħafna demm u Martina dehret muġugħa. X'ħin waslu l-isptar ma damux jistennew u mill-ewwel rahom tabib. Wasal il-missier u t-tabib qalilhom li għandha bżonn il-punti. Waqt li kienet qed jagħmluhomlha hi bdiet tibki imma wara ftit għaddielha kollox. L-omm u t-tifla din l-esperjenza dejjem baqgħu jiftakruha. 

Sara M. Scicluna (Form 1.1)
----------------------------------------------------------------------------------------------

     Illum hija l-ewwel ġurnata tax-xogħol għal Ċettina. Ċettina sabet xogħol ta' nanny. Hija kienet eċitata ħafna, tant li mal-ħamsa ta' filgħodu qamet biex tipprepara ruħha. Fis-sitta u nofs waslet fuq il-post tax-xogħol fejn il-familja kollha laqgħuha u ttrattawha sew. 
     Xogħol Ċettina kien li tieħu ħsieb it-tarbija t'għaxar xhur u tagħmel dak kollu li hemm bżonn, waqt li l-ġenituri tat-tarbija kellhom imorru x-xogħol. Filwaqt li l-ġenituri telqu għax-xogħol, Ċettina kellha tipprepara l-kolazzjon għat-tarbija. Imma x'ħin daħlet fil-kċina, ma kinitx taf minn fejn ser taqbad tibda. Il-kċina kienet diżorganizzata għax kien hemm ħafna affarijiet fuq xulxin. Anki l-art kienet mimlija u lanqas spazju fuq il-bank ma kien hemm fejn taħdem. Ċettina kienet ser tagħtiha rasha u ma kinitx taf minn fejn ser taqbad tibda. Ma kellhiex ħin biex taħseb għax it-tarbija bdiet tibki għax kienet bil-ġuħ. Minn hemm u minn hawn, Ċettina kienet ippreparata u malajr temgħat lit-tarbija. 
     Ċettina xejn ma kienet kuntenta b'din is-sitwazzjnoni. Allura iddeċidiet li tgħid lill-ġenituri li mhux se tkompli tmur għax-xogħol jekk il-kċina ma tkunx organizzata. Ma tantx ġietha tajba l-ewwel ġurnata tax-xogħol!

Emily Lang (Form 1.1)
----------------------------------------------------------------------------------------------

    Salvina u Peppi huma koppja anzjana imma fuq ruħhom. Huma jgħixu ġo dar żgħira mdawra b'razzett b'ħafna annimali, fil-kampanja. 
     Salvina u Peppi kienu jqumu mas-serduk biex ilaħħqu jlestu x-xogħol li kellhom jagħmlu fir-razzett. Madanakollu, għodwa waħda, meta Peppi daħal fil-kċina biex jieħu belgħa kafè, imsarnu niżlu f'saqajh u b'ħanġra daqsiex beda jgħajjat lil Salvina. Il-kċina kienet imqallba ta' taħt fuq, diżordni, ħmieġ u rwejjaħ jintnu. F'moħħhom ħasbu li daħlulhom il-ħallelin imma ma sabu xejn misruq. Huma sabu fliexken mal-art, żibel imxerred mal-art u fuq it-tapit, tidlik ma' kullimkien u xkafef imqallbin. 
     Salvina u Peppi mħassbin u nkwetati, ma setgħux jifhmu x'seta' ġara. Peppi ntebaħ li l-bieb tal-kċina li kien jagħti għal ġor-razzett kien miftuħ, kif ukoll il-kanċell tar-razzett. Salvina mill-ewwel indunat x'kien ġara. Ġara li Peppi nesa jagħlaq il-kanċell tar-razzett, kif ukoll il-bieb tal-kċina. Dan l-aħħar, Peppi kien qed jinsa, mhux ftit, miskin povru Peppi! Salvina riedet toqtlu bir-rabja li kellha għalih! L-annimali kienu daħlu fil-kċina u għamlu ħerba sħiħa. 
     X'biċċa xogħol kellhom Salvina u Peppi. Issa kellhom joqogħdu jaħslu, inaddfu u jiżbarazzaw il-kċina. Għalihom din kienet esperjenza kerha li mhu ser jinsewha qatt. 

Kathryn Ellul (Form 1.2)
----------------------------------------------------------------------------------------------

     Pawlu u Marija kienu ilhom għoxrin sena miżżewġin u qatt ma ħarġu minn xtut pajjiżhom. Għall-anniversarju tħajru jagħmlu ġita ġol-Italja waħedhom. Iż-żewġt itfal tagħhom, Peter ta' dsatax u Rita ta' sbatax, kellhom jieħdu ħsieb id-dar u l-kelb Nunu. Telqu b'moħħhm mistrieħ li  ħallew kollox f'idejn tajba. 
     Wara safra ta' ħmistax stennew lit-tifel biex jiġborhom mill-ajruport, però kellhom jieħdu karozza tal-kiri biex jaslu d-dar għax ħallihom l-art. Malli fetħu l-bieb ta' barra laqgħathom riħa stramba u tinten seba' pesti. 
     Lil Pawlu u Marija kienet qed tistenniehom dehra tat-tkexkix. Lemħu lit-tfal tagħhom u nies oħra barranin li ma jafuhomx, reqdin mal-art. Ħadu ħasda ikbar meta waslu fil-kċina. Kien hemm fliexken tax-xorb ma' kullimkien, platti, borom, taġnijiet u kzazel maħmuġin u maħruqin. Il-ħajt ta' fuq il-kuker kien iswed tuta li dbiel u beda jinten. Anki l-povru kelb kien sar għadma u ġilda għaliex milli jidher lanqas kien hemm ħadd li temgħu. Kien hemm ħmieġ tal-kelb kull fejn tħares.
    L-imsejknin Pawlu u Marija kienet ser tagħtihom rashom meta raw din ix-xena. Ħasbu li kienu fi ħmar il-lejl. Malajr indunaw kemm ġiethom għolja dik l-imbierka safra! 

Tereża Bianco (Form 1.3)