Ittre

Lil: sara.abela@gmail.com
Mingħand: anthea.wright@gmail.com
Suġġett: L-isptar

Għażiża Sara,

Kif int? Naf li bħalissa mhuwiex l-aħjar żmien għalik, minħabba li qiegħda l-isptar għall-operazzjoni ta' sieqek. Jien għalhekk qed niktiblek din l-ittra elettronika forsi nferrħek xi ftit. 

Allura Sara, x'qegħdin jagħmlulek hemm? Qed jittrattawk sew? Jekk le, għidli ta' u niġi jien stess! Kif inhu l-ikel? Tajjeb jew le? Meta kienet marret ommi qaltli li lanqas tazza misħun ma jafu jagħmlu!

Insomma, nispera li ġegħeltek tidħak ftit u jekk ikollok bżonn xi ħaġa tiddejjaqx tgħidli. Meta nista' niġi narak? Nistenna mingħandek. 

Il-ħabiba tiegħek, 

Anthea. 

Anthea Wright (Form 2.3)

-----

Lil: rebecca.c@gmail.com

Mingħand: rixa.mifsud@gmail.com

Suġġett: Xogħol għad-dar

Għażiża Rebecca,

L-ewwel ħaġa, kif inti? Nispera li tinsab tajba. Mhux soltu li m'intix qed tkun fil-klassi u ngħidlek il-verità hemm wisq silenzju mingħajrek. F'din l-ittre ħa ngħidlek x'għamilna l-iskola.

Insomma, ma tantx hemm xi ngħid għax m'għamilna xejn speċjali. Fil-matematika kellna ħafna lezzjonijiet ħielsa u fil-Franċiż l-għalliem ġabar it-testijiet tagħna u jrid tiegħek malajr kemm jista' jkun. Kif taf, fil-lezzjonijiet l-oħra kellna xi testijiet imma għallinqas kienu ħfief.

Nispera li tiġi lura magħna l-iskola. Nispera li tfieq malajr. Sellili għall-familja tiegħek.

Il-ħabiba tiegħek,

Rachel

Rachel Mifsud (Form 2.2) 

Storja Umoristika

Meta morna Ħajk u Seħibti ġiet bit-Takkuna

Għodwa waħda kien it-Tnejn. Jennifer, waħda mill-ħbieb tal-qalb tiegħi ċemplitli biex is-Sibt ta' wara fil-ħamsa u kwart immorru ħajk. Jiena mill-ewwel għedt iva iżda għedtilha wkoll biex nistiednu lil Paula tiġi magħna.

Paula hija tifla ħelwa immens iżda ħa ngħidlek, xi kultant teqred ukoll. L-aktar ħaġa li tħobb hija l-moda. It-tlieta li aħna konna eċitati! Fl-aħħar is-Sibt wasal u l-ħamsa u kwart daqqu. Paula ovvjament damet sa tmiem id-dinja biex tasal! Meta fl-aħħar waslet kien laħaq kiber il-ħaxix kollu ta' madwarna. Malajr indunajna għalfejn damet għax ġiet b'takkuna twila daqs lasta ta' xkupa, xagħarha u l-irtokk kienu bħal meta tkun qisha sejra xi tieġ ta' xi ħadd demmu blu u ħafna aktar dandin. 

Lanqas ilħaqna mxejna passejn li ma sabitx ħofra, waqgħet u lwiet saqajha. Tgħidx kemm karbet bl-uġigħ u gergret. 'Addio' l-maskara li tefgħet fuq għajnejha għax kollu fuq ħaddejha spiċċa tant kemm għamlet għaġeb u bkiet. Kien qisu miet xi ħadd! Kienu għaddew ħames minuti biss u kont diġà ddejjaqt bix-xenati li għamlet. F'ħin minnhom għaddiet waħda mara minn ħdejna u jiena stħajt minflok Paula. Kulħadd beda jidħak b'dak iż-żarbun redikolu li kienet liebsa Paula. 

Insomma, fl-aħħar morna d-dar u naħseb li jiena u anki Jennifer naqblu li qatt m'aħna ser immorru ħajk ma' Paula. Ninsabu ċerti li żgur terġa' tagħmel xi waħda minn tagħha! 

Lara Fenech (Form 2.3) 

------

Meta Ntilef in-Nannu

Kien is-Sibt filgħodu. In-nannu Charlie kien sejjer il-Buskett bil-mixi. Waqt li kien miexi bil-kwiet ma ndunax li kien ħa triq b'oħra u spiċċa Ħad-Dingli. Hu baqa' miexi sakemm induna li xi ħaġa kienet ħażina. Din mhix it-triq li s-soltu jieħu, beda jgħid bejnu u bejn ruħu. Ħares madwaru u nduna li kien f'post differenti milli ħaseb. 

Issa n-nannu Charlie beda jinkwieta għax lanqas kien jaf fejn kien. Forsi kien għadu r-Rabat? Jew forsi sab ruħu xi mkien in-naħa l-oħra tad-dinja? Kien intilef waħda u sewwa u ma kienx jaf x'ser jaqbad jagħmel. Issa veru li ż-żmien isajjar il-bajtar imma dan il-qawl ma kienx jgħodd għan-nannu Charlie. 

Kompla miexi u sab ruħu għand tal-ħobż, daħal u staqsa 'l-furnar minn fejn kellu jgħaddi biex imur il-Buskett. Hi qaltlu biex meta joħroġ imur fuq ix-xellug imma meta n-nannu ħareġ mar fuq il-lemin. Spiċċa mar minn quddiem il-knisja u spiċċa ħdejn il-grawn tal-futbol. In-nannu issa qata' qalbu u ċempel lil ibnu biex jiġi għalih biex iwasslu l-Buskett. In-nannu ddeskriva fejn kien u ibnu qallu li kien ġej. 

Iben in-nannu ġie bil-karozza ħdejn il-grawnd tal-futbol. In-nannu daħal ġol-karozza u marru l-Buskett. In-nannu irringrazzjah u wara li telaq ibnu mar ġol-Buskett u qgħad hemmhekk għall-kwiet. 

Demetria Bugeja (Form 2.2)

Vjaġġ għal Mars

Mela darba kien hemm xjentist jismu Marjo li kellu xewqa li jivvjaġġa ġol-ispazju, imma sfortunatament, dix-xewqa qatt ma setgħet isseħħ għax Marjo kien jiżen 'il fuq minn mija u għoxrin kilo!

Iva, qrajt sew. Kien oħxon ħafna! U taf għaliex? Marjo jiekol sitt ċikkulati 'Mars' kuljum! (Kemm iħobb dak il-karamel jinħall ġo ħalqu!) Kemm-il darba pprova jagħmel dieta imma qatt ma rnexxietlu. Darba fost l-oħrajn, naħseb li kiser ir-rekord tad-dinja u kiel tużżana ċikkulati 'Mars' iżda l-għada ġrat xi ħaġa inkredibbli.

Meta qam filgħodu, ħass ġismu jirtab aktar u aktar matul il-ħin, sakemm imbagħad ħares lejn il-mera u ħa l-akbar xokk ta' ħajtu u ħassu ħażin.

Sab ruħu f'ambjent differenti. Lemaħ qishom fosos fl-atmosfera, seba' blalen ġganteski. Wara, irrealizza li l-fosos kienu stilel u l-blalen kienu pjaneti. Kien liebes ilbies abjad u tqil ħafna, u f'rasu kien liebes elmu. Fejn kien ma setax jimxi imma jifflowtja biss seta', u kien ġo dinja differenti ħafna mid-dinja tagħna. Kien ġod-dinja tal-ispazju fejn tant xtaq imur hu. Ma damx wisq ma qabdu l-ġuħ, imma hemm ikel ma kienx hemm u kien diġà jaqbad jirrabja, waqa' u ħabat rasu ma' sieq is-sodda.

Malajr intebaħ li l-vjaġġ li kien għamel sal-pjanetà Mars ma kien xejn għajr ħolma sabiħa. 

Michaela Zammit (Form 1.1)

Jien

Jien jisimni Courtney Magri u għandi ħdax-il sena. Noqgħod il-Ħamrun ħdejn il-Liċeo. Għandi xagħri u għajnejja kannella u għandi ġilda bajdanija. 

Wara l-iskola mmur nagħmel ix-xogħol tad-dar u nistudja. Jekk ikolli xi ħin liberu noqgħod nilgħab fuq il-mowbajl. Ġieli jkolli xi attività bħall-'ballet' u l-mużew. Fi tmiem il-ġimgħa nlesti xi xogħol tad-dar li forsi ma nlaħħaqx nagħmel matul il-ġimgħa. Inħobb nilgħab xi logħba fuq il-kompjuter u filgħaxija noħroġ mal-familja. 

Jien inħobb niżfen u nagħmel il-ġinnastika fil-ħin liberu tiegħi. Inħobb inpinġi u naqra wkoll. Il-kotba favoriti tiegħi huma "Pietru Pitravu" u "Ġrajjiet in-Nannu Ċens." Jien ma nħobbx l-insetti u u 'l-annimali perikolużi. Għandi żewġt iklieb jisimhom Marley u Maya u qishom id-di u d-do. Dawn ma joqogħdux fid-dar tagħna iżda fid-dar tan-nanna. Jiena avventuruża u nħobb immur fuq rikbiet tal-logħob tal-biża'. 

Darba kont qed ninħasel u rajt brimba mal-ħajt u ppanikjajt għax ma kontx naf jekk hijiex velenuża jew le, u ħriġt niġri mid-doxxa. Esperjenza oħra kienet meta mort il-baħar u rajt serp kbir. Ġratli l-istess ħaġa għax ma kontx naf jekk huwiex velenuż u ġrejt kemm stajt. Minn dakinhar 'l hawn bdejt nibża' mill-annimali velenużi però nħobb 'l-annimali domestiċi kollha. 

La nikber nixtieq insir għalliema jew żeffiena. Nixtieq insir għalliema għax inħobb ngħallem lit-tfal u nixtieq insir żeffiena għax dak hu d-delizzju tiegħi.

Courtney Magri (Form 1.1)

Serqa Kbira

Għadhom is-sitta u nofs ta' filgħaxija imma diġà dlam ċappa. Illum m'għandix għażla, se jkolli noħroġ f'dan il-bard biex immur nixtri l-imberkin pitazzi li għandi bżonn għal għada, għall-iskola. Illejla l-pjazza tar-raħal tidher totalment differenti, fejn dejjem ikun hawn pandimonju sħiħ, illum ma tarax ruħ barra f'dil-kesħa. 

Wasalt viċin ħanut tad-deheb u bħalissa qed nilmaħ karozza tieqaf quddiem dan il-ħanut. Żewġt irġiel imlibbsin maskri suwed faħma u ħwejjeġ skuri ħerġin mill-karozza. F'idhom għandhom pistola u resqin lejn il-ħanut tad-deheb. Qalbi qed tħabbat sitta sitta kif qed nara l-ħallelin fil-ħanut. 

Wieħed mill-ħallelin qed jipponta pistola lejn sid il-ħanut waqt li qiegħed jgħeddu, il-ħalliel l-ieħor qed jitfa' d-deheb u l-ġojjelli kollha li qed jara quddiemu ġo xkora kbira. Sid il-ħanut għandu ħass ħażin kbir fuqu. Se nċempel lill-pulizija biex nirraporta dan kollu li qed iseħħ quddiem għajnejja. Bħalissa kull minuta tgħodd... iva! Qiegħda nisma' s-sireni tal-pulizija! Kollox qed jiġri f'ħakka t'għajn! Il-pulizija deħlin armati sa snienhom fil-ħanut biex iwaqqfu s-serqa. Mit-tieqa qed nara lill-ħallelin jiġu mmanettjati u b'geddumhom sal-art ħerġin b'rashom baxxuta bil-mistħija. Is-serqa ma rnexxietx u issa ħaqqhom ipattu qares għal din. 

Jien sejra d-dar b'idi f'idi. Il-pitazzi ma xtrajthomx imma nħossni sodisfatta li s-serqa ma rnexxietx bis-saħħa tiegħi u li kollox spiċċa b'wiċċ il-ġid. 

Martina Buttigieg (Form 2.2)

-----

Illum is-Sibt, ġurnata speċjali għalija għax ser nagħmel il-Griżma fil-Katidral tal-Imdina. Issa kulħadd lest mill-preparamenti allura ħerġin avolja għadu kmieni ħafna. Qed noqorbu lejn il-Katidral. Kuntenta imma fl-istess ħin imbeżża' għax irrid naqra l-Ewwel Qari u nippreżenta r-rigal lill-Arċisqof filwaqt li kulħadd ikun qed iħares lejja!

Qed nara wiċċ ommi jinbidel u issa fhimt għalfejn. Jien, ommi, missieri u oħti qed narawhom. Hemm karozza sewda pparkjata u żewġt irġiel irqaq u t-tnejn libsin barnuża sewda, deħlin fiha. Kellhom kalċi, ostji u deheb f'idejhom. Oħti qed tieħu n-numru tal-karozza. Telqu u dieħla fil-Katidral u nsib lill-Arċipriet mixħut mal-art mitluf minn sensieh. Missieri dieħel ukoll u qed iċempel lill-pulizija u għall-ambulanza. Qed nisimgħu is-sireni fil-qrib u issa waslu. X'ġenn hawn!

Qed nara lil sħabi ġejjin, dawk ma kellhomx jagħmlu l-Griżma miegħi għax għadhom ma jafux bil-biċċa tal-ħallelin. Ġejjin xi ġurnalisti jagħmlu xi mistoqsijiet ukoll. Issa għaddew sagħtejn ta' mistoqsijiet u ġenn fil-pjazza tal-Imdina u ninsabu fi triqitna lejn id-dar. Hawn ħafna traffiku, speċjalment is-Saqqajja u fi Triq il-Buskett. Naħseb il-kelma ġriet ferm iktar malajr milli ħsibt għax naħseb li kulħadd l-Imdina sejjer. 

Issa wasalna d-dar wara li domna ħafna mwaħħlin fit-traffiku. Il-kurżità tiegħi hija min kienu l-ħallelin u jekk hemmx xi nies oħra involuti. Kulħadd għajjien u kollha kemm aħna ntfajna fuq is-sufan u qed nixegħlu t-televixin biex nara l-aħbarijiet. Ġabu ritratt tagħna u qalu li sabu lil min seraq u weġġa' lill-Arċipriet, u hekk kissru ċirku ta' kriminali ieħor bis-saħħa tagħna! Aħna lkoll qed nagħmlu festin!

Julia Bezzina (Form 2.3)

Kitba Argumentattiva

L-internet ħela ta' ħin?

L-internet mhux ħela ta' ħin fl-opinjoni tiegħi. L-internet huwa importanti ħafna f'ħajjitna. Għandu ħafna vantaġġi u kif ukoll xi ftit żvantaġġi, imma trid tużah sew. 

Bis-saħħa tal-internet, jien insibha interessanti meta nfittex xi riċerka għall-iskola. Faċli nikteb fuq xiex qed infittex u mbagħad naqra l-informazzjoni. Anki xi vidjow interessanti nieħu gost nara, speċjalment vidjows tad-daħk.

Meta jkolli xi xogħol tal-iskola li rrid nagħmel ma' xi tfal oħra, insib l-internet ta' użu tajjeb meta nibagħtu xi ittri elettroniċi lil xulxin biex niftehmu fuq x'ħa nagħmlu. Xi ġranet oħra noqgħod nibgħat lil sħabi fuq x'inkun qed nagħmel jew xi ħaġa oħra.

Kemm nieħu gost nibgħat liz-zija li tgħix l-Awstralja! Hi toqgħod tibgħatli xi ritratti tal-Awstralja u fuq kif inhi u x'qed tagħmel. Ġieli nagħmlu xi 'video call' flimkien u tiġi n-nanna ħdejja. Iz-zija ma tiħux gost bl-internet. Hi tgħid li llum il-ġurnata inqattgħu wisq ħin fuqu u li nkunu qed naħlu l-ħin. Jiena ma naqbilx ma' ziti. L-internet mhux ħela ta' ħin sakemm ma tqattax wisq ħin fuqu. 

Meta tkun fuq l-internet tista' tagħmel ħafna affarijiet. Ma tridx tqatta' ħafna ħin fuqu iżda m'hemm xejn ħażin billi tuża xi naqra internet u tużah bħala mezz ta' komunikazzjoni jew tużah għal xi riċerka.

Martina Sciclina (Form 2.2)

-----

It-televixin, ġid jew ħsara?

It-televixin ilu jeżisti madwar sittin sena, illum tista' tgħid li kważi kulħadd għandu wieħed. It-teknoloġija avvanzat u minn televixin żgħir, li kważi ma stajt tara xejn minnu, illum għandna televixin li bil-kontra, kważi jieħu ħajt sħiħ.

Mit-televixin, wieħed jista' jitgħallem affarijiet importanti, ngħidu aħna li ġeneralment ma titgħallimhomx l-iskola, bħal x'qed jiġri f'pajjiżi oħra. Nistgħu wkoll nitgħallmu fuq l-affarijiet li qegħdin jinbiegħu jew li qegħdin fuq offertà. Ikun hemm ukoll reklami ta' fejn ikun sejjer xi ħadd famuż. 

Min-naħa l-oħra, it-televixin jista' jieħu post l-istudju u tkun għajjien għall-iskola għax ikun ilek ħin twil tara t-televixin. Minflok tqatta' l-ħin mal-familja jew mal-ħbieb, tista' tqattgħu quddiem it-televixin minflok. 

It-televixin għandu l-effetti pożittivi wkoll bħal meta ma jkollok xejn x'tagħmel id-dar. Jekk tkun waħdek id-dar jew ma' xi ħabiba, l-iktar filgħaxija. Tajjeb għax tkun tista' tisma' lil xi ħadd jew xi ħaġa. 

Min-naħa l-oħra, it-televixin, jekk tara wisq minnu, issir skjav tiegħu. Jekk issir skjav, ħafna affarijiet jistgħu jiġru bħal li ma tmurx l-iskola u ma tagħmilx ix-xogħol tad-dar. Jista' jkun li tibda tinjora lill-ħbieb u jista' jkun li titlifhom. 

It-televixin għandu aspetti pożittivi u negattivi. Jien naħseb li t-televixin jgħin ħafna affarijiet iżda jibqa' l-fatt li jista' jintuża b'mod ħażin. Fl-aħħar mill-aħħar jiena naħseb li dejjem jista' jkun kemm it-tajjeb u kif ukoll il-ħażin tiegħu.

Gaby Attard (Form 2.3)

-----

L-iskola, filgħodu jew filgħaxija?

Jiena personalment l-iskola ma tantx togħġobni però żgur nippreferi li mmur filgħodu u mhux filgħaxija bħal ma jagħmlu f'xi pajjiżi oħra. Ħafna jgħidu li jekk l-iskola tkun filgħaxija, ikollok iktar ċans biex torqod, eżempju jekk tqum fis-sitta u nofs minħabba l-iskola filgħodu, tqum fid-disgħa għaliex ikollok l-iskola filgħaxija. 

Meta tmur l-iskola filgħodu vera li dejjem u kuljum trid tqum kmieni minħabba li jkollok tmur l-iskola, però mbagħad tkun qomt sewwa jkollok ħafna enerġija. Hemm ħaġa oħra, li jekk l-iskola tkun fil-ħin ta' filgħodu tkun tista' terġa' tmur lura d-dar kmieni u tkun tista' tagħmel ix-xogħol għad-dar tal-iskola, tistudja u tkun tista' tmur xi attività li jkollok. In-norma hija li l-iskola jkollha sitt sigħat, mela jekk l-iskola tibda fit-tmiena u kwart, tispiċċa fis-sagħtejn u kwart, filwaqt li jekk l-iskola ta' filgħaxija tibda fl-erbgħa, tispiċċa fl-għaxra u meta tasal, torqod mill-ewwel.

Jiena ma naqbilx mal-iskola ta' filgħaxija, dan għaliex trid xorta tqum filgħodu biex tagħmel ix-xogħol għad-dar tal-iskola u trid tistudja. Ħin għall-attivitajiet tiegħek ma jkollokx ċans tagħmel. L-unika ħaġa li naqbel magħha perfettament hija li ma jkollokx tqum kmieni bl-irbit għall-iskola.

F'dan l-argument hemm ħafna li jaqblu miegħi, però hemm ukoll dawk li jkunu jridu l-iskola filgħaxija. Fl-aħħar mill-aħħar nibqa' ngħid li l-iskola nkun irridha filgħodu u mhux filgħaxija. 

Kirsten Pace (Form 2.1) 

Rapport

Ir-Rabat, It-Tlieta l-25 t'April, 2017

Denfil jinsab fil-bajja ta' Marsalforn

Illum kmieni filgħodu nstab denfil żgħir ftit 'il barra mill-bajja popolari ta' Marsalforn. Rawh l-ewwel koppja miexja mal-baħar u lemħuh jgħum f'wiċċ l-ilma bħal qisu mitluf. 

Madwar l-għaxra ta' filgħodu waslu xi bugħaddasa u xjentisti. Dawn qalu li d-denfil jidher żgħir wisq biex ikun imbiegħed minn ommu u jaħsbu li spiċċa hemmhekk minħabba l-maltempata tal-bieraħ. Il-bajja ġiet magħluqa sakemm ix-xjentisti għamlu l-investigazzjoni tagħhom. 

Fl-aħħar, ikkonkludew li l-omm tad-denfil għandha tiġi tfittex lil binha. Nisperaw li kollox jispiċċa b'wiċċ il-ġid. 

-----

Ħaż-Żebbuġ, It-3 ta' Mejju, 2017

Aħbar Ħażina

Dalgħodu kien hemm diżgrazzja fatali li ħalliet lil tnejn mejtin. Il-pulizija għadhom qegħdin jinvestigaw il-każ. 

It-traġedja saret f'kamra tan-nar f'Wied il-Għajn, fis-sebgħa ta' filgħodu. Iż-żewġ ġuvintur li kienu ġol-kamra tan-nar kienu qegħdin ilestu l-murtali għall-festa meta f'daqqa waħda sploda murtal. In-nies tal-irħula semgħu ħoss u ċemplu 'l-pulizija. Il-pulizija indunaw li kienu mejtin.

Il-pulizija għadhom qegħdin jipprovaw jaraw kif seta' sploda l-murtal. Naġġornawkom b'aktar aħbarijiet li tidħlilna aktar informazzjoni. 

-----

Ħaż-Żebbuġ, It-2 ta' Mejju, 2017

Studenti Maltin b'Suċċess f'Kompetizzjoni Ewropea fil-Bulgarija.

Grupp ta' tmien studenti mill-kulleġġ ta' San Alwiġi kisbu suċċess meta kklassifikaw it-tieni fil-Konferenza Ewropea għall-Edukazzjoni u r-Robotika f'Sofia, il-Bulgarija.

L-istudenti mill-ewwel sena tal-kulleġġ ingħaqdu f'tim bl-isem ta' "Aloybotics" u kkompetew permezz ta' robot li jimxi fuq 'gameboard' u jitma l-ħidma li jwettqu l-bdiewa fl-għelieqi, fosthom li jpoġġi t-tiben u l-ilma f'posthom fir-razzett, jiżra ż-żerriegħa fil-ħamrija u jitma' lill-bhejjem.

Il-kompetizzjoni ttellgħet fl-aħħar ġimgħa ta' April u kkompetew fiha timijiet fosthom il-Polonja, il-Bulgarija, l-Awstralja, il-Belġju u l-Albanija.