Wednesday, May 14, 2014

Achievement Day 2014 - Il-Ħin


L-ewwel nett nixtieq ngħid prosit kbira lil dawk kollha li ħadu sehem illum waqt l-'Achievement Day' il-għaliex kollha kemm intom urejtu kemm ħdimtu matul din is-sena biex tesebixxu xogħolkom li bla dubju ta' xejn għoġob lill-ġenituri tagħkom. 

Nixtieq inħabbar ir-rebbieħa tal-proġett 'Il-Bomblu taż-Żmien' li fiha ħadu sehem bosta studenti tal-ewwel sena. Dawn huma:

Fl-ewwel post: Shirley Calleja

It-tieni post: Anthea Camilleri, Emma Bondin u Cherise Ann Debono

It-tielet post: Kayleigh Portelli

Premju għall-kreattività: Maya Briffa

Prosit kbira tmur ukoll lill-istudenti tat-tieni sena li ħadu ħafna xogħol biex ħolqu ċarts oriġinali bl-idjomi Maltin.






Wednesday, April 30, 2014

Komponiment argumentattiv 1

L-iskola, filgħodu jew filgħaxija?

Jiena, personalment nippreferi li l-iskola tkun filgħodu iżda ma nkunx nixtieqha fit-tmienja neqsin ħamsa, għax tibda kmieni wisq. Il-ħin ideali jkun fit-tmienja u nofs. 

Meta l-iskola tkun filgħodu, ikun aħjar għax jekk tkun trid tmur iċ-ċinema jew toħroġ tiekol mal-ħbieb, ikun isbaħ jekk tmur filgħaxija. Mill-banda l-oħra, jekk l-iskola tkun filgħaxija, ix-xogħol għad-dar inkunu nistgħu nagħmluh meta nqumu u moħħna jkun għadu frisk. Tajjeb ukoll għax ma jkunx hemm għalfejn inqumu kmieni u meta tkun trid tistudja, tistudja filgħodu meta tkun għadek ġejja minn raqda twila. 

Ħafna studenti jippreferu l-iskola filgħaxija ħalli ma jkunux nofshom reqdin waqt l-ewwel lezzjoni u oħrajn jippreferuha filgħodu ħalli jeħilsuha. Xi studenti jippreferu li nofs il-ġranet tal-ġimgħa jkunu skola filgħodu u n-nofs l-ieħor ikunu filgħaxija. 

Issa kif qiegħda nikteb dan il-komponiment, qiegħda ninduna li iktar tolqotni l-idea li nofs il-ġranet ikunu filgħodu u n-nofs l-ieħor ikunu filgħaxija, għax pereżempju; it-Tnejn u t-Tlieta jista' jkollna l-iskola filgħodu, u l-Ħamis u l-Ġimgħa jkollna l-iskola filgħaxija. B'hekk ikollna taħlita u mhux dejjem l-istess.

Kulħadd għandu opinjoni differenti iżda fl-aħħar mill-aħħar, mhux l-istudenti jagħżlu l-ġranet u fiex ħin tkun l-iskola. Fl-aħħar mill-aħħar l-iskejjel ta' Malta filgħodu jkunu l-lezzjonijiet.

Valentina Borg (Form 2.1)
----------
L-internet, ħela ta' ħin?

Jekk tuża l-internet bilgħaqal u għal skopijiet ta' bżonn, ma naħsibx li dan ikun ħela ta' ħin. Bħala internet jiena nużah ħafna u ġieli jkolli xi argument ma' ommi  fuq din il-ħaġa. 

L-internet nużah għal xogħol tad-dar, nużah biex inniżżel xi logħob minn fuqu, nużah biex nitkellem fuq affarijiet li jkolli bżonn ma' sħabi, nużah biex nixtri xi affarijiet, insomma nużah għal ħafna affarijiet tal-bżonn u tajbin. Imbagħad narah ħela ta' ħin avolja nużah meta nkun qed nilgħab xi logħba minn fuqu jew noqgħod indoqq xi diski. Hawn min jużah għal skopijiet ħżiena u dak żgur li hu ħela ta' ħin. 

Jiena naħseb li mhux kulħadd jaħsibha l-istess, min jgħid li huwa ħela ta' ħin u min jgħid li huwa tal-bżonn. Min jgħid li mingħajru ma jgħaddix u min jgħid li m'għandux xi jridu. Jien kull opinjoni nirrispetta għaliex kulħadd jgħid dak li jħoss hu.

Insomma, kif ġiet id-dinja llum jiena nibqa' ngħid li mhuwiex ħela ta' ħin għaliex illum qed nagħmlu kollox bih; nixtru, inħallsu, naħdmu minn fuqu u ħafna oħrajn. Ma naħsibx li huwa ħela ta' ħin għax ħafna anzjani qegħdin imorru jitgħallmuh, kulħadd irid jitkellem mat-tfal li joqogħdu barra minn Malta u min irid jgħin lit-tfal għax jitgħallmuh l-iskola.

Ħela ta' ħin meta fuq il-bank tal-iskola dieħel l-internet biex nużawh waqt il-lezzjonijiet? Qed jitgħallmu jagħmlu l-lezzjonijiet minn fuqu biex niffrankaw il-ħin. Il-ġenituri tiegħi igergru miegħi meta nużah għal xi skop ta' rilassament għaliex huma jaħsbu li l-internet qiegħed f'każ ta' bżonn u mhux biex ninħela fuqu. 

Għalhekk bdejt nitgħallem biex nibda nużah għal xi xogħol li jkolli bżonn minn fuqu, xogħol ta' bżonn u mhux naħli l-ħin ninħela mal-internet għalxejn. 

Kimberly Bugeja (Form 2.2)
----------
It-televixin, ġid jew ħsara?

Ħafna nies jistaqsu l-mistoqsija jekk it-televixin jagħmilx il-ġid jew il-ħsara? It-televixin għandu kemm-il vantaġġi u l-iżvantaġġi tiegħu.

Ftit mill-vantaġġi tat-televixin huma li jagħtu għajnuna kbira biex titgħallem il-lingwi. Ħafna drabi t-tfal Maltin ikunu jafu kif jitkellmu bit-Taljan minn età żgħira għax jaraw programmi bit-Taljan. Fuq it-televixin tista' tara l-aħbarijiet u r-rapporti tat-temp biex iżommuna informati b'x'inhu jiġri madwarna. Ir-rapport tat-temp huwa importanti ħafna għas-sajjiena jew nies b'xogħlijiet li jinvolvu t-temp. L-iktar raġuni li n-nies jieħdu gost jaraw it-televixin hija biex tirrilassa wara ġurnata xogħol. Il-programmi li jiġbru l-flus għall-morda jew għall-foqra huma tajbin ħafna għax kull ma trid tagħmel huwa li ċċempel in-numru li jagħtuk. 

Hemm ukoll l-iżvantaġġi tat-televixin bħall-programmi mhux xierqa jew tal-biża'. L-iktar ħaġa ħażina li jagħmlu n-nies hija li jaħlu kull ħin u kull mument quddiem it-televixin minflok jistudjaw, jaqraw jew jagħmlu xi tip ta' xogħol. Min iqatta' ħafna ħin jara t-televixin, tibda tuġgħu rasu jew anki għajnejh. Jekk jibdew jaraw it-televixin, ikun hemm nuqqas ta' moviment, in-nies jeħxienu u bil-ħxuna jiġi l-mard.

Dawn huma biss ftit mill-vantaġġi u l-iżvantaġġi tat-televixin. Wara kollox, it-televixin bħal kull ħaġa oħra tajjeb, skont kif tużah.

Krysta Falzon (Form 2.3)

Monday, April 7, 2014

Rapport

Jitressaq il-Qorti s-Suspettat tat-Tislib tal-Qtates fil-Mosta.

Wara ħdax-il każ ta' moħqrija tal-qtates, jitressaq suspettat il-qorti. 

L-20 ta' Marzu, 2012

Bernardette Vassallo. 

Għall-ħabta tas-sitta u nofs tal-bieraħ filgħaxija, tressaq il-qorti Nicholas Grech ta' sebgħa u tletin sena, raġel mill-Mosta akkużat bit-tislib tal-qtates fil-Mosta. Grech wieġeb mhux ħati, iżda nżamm arrestat fl-isptar Monte Carmeli.

Fil-qorti nqraw id-dettalji tal-ħdax-il każ li fihom annimali mejta nstabu msallba. Il-pulizija ppreżentat fil-qorti ħmistax-il muftieħ. Bihom kellu aċċess għal diversi kappelli u knejjes. 

Hekk kif kien dieħel il-qorti bil-karozza tal-pulizija, xi persuni qali xi kliem mhux xieraq kontra l-akkużat. Il-pulizija qalet li kienet ilha erbatax-il xahar tinvestiga u tissuspetta lir-raġel. Grech qed jiġi magħruf bħala l-"qattiel tal-annimali."

----------

Ġrajja mhux tas-soltu fl-ajruport il-ġdid ta' Londra.

L-aħbar dwar żewġ għasafar li jisparaw lin-nies bil-'water guns' u ġiraffa tilgħaq it-twieqi.

L-20 ta' Marzu, 2014

Katrina Portelli.

Aktar informazzjoni ħarġet il-bieraħ dwar l-ajruport il-ġdid li fetaħ f'Londra. It-turisti ħadu qatgħa kbira meta ġara xi ħaġa li ħadd ma kien qiegħed jistenna. Waqt li kulħadd kien qiegħed jieħu l-bagalja tiegħu, daħlu żewġ għasafar jisparaw lin-nies bil-'water guns' u daħlet ġiraffa tilgħaq it-twieqi. Intervistajna lil Hannah Store, turista, fuq din l-istorja.

Store qaltilna, "It-twieqi kienu nodfa ħafna, ma kellux bżonn inaddafhom. Waqt li kien qiegħed inaddaf it-twieqi, daħal żiemel jiġri u beda jkanta! It-tfal tiegħi baqgħu iċċassati lejn dawn l-annimali. It-turisti kienu qegħdin jidħku u jibżgħu fl-istess ħin. It-tfal poġġew mal-art u baqgħu jistagħbu." Kellimna lill-ajruport dwar dan li seħħ fl-ewwel t'April u qalulna li din kienet ippjanata bħala ċajta tal-ewwel t'April. 

----------

Kelb attakka mara.

Kelb attakka mara ta' erbgħa u tletin sena fit-tmienja ta' filgħodu.

L-14 ta' Marzu, 2014

Kylie Grech.

Mara ta' erbgħa u tletin sena tiġi attakkata mill-kelb li kien fit-triq ta' Pinu, f'Ħal Għaxaq. 

Kienu t-tmienja ta' filgħodu meta mara, Carmela Gauci, ġiet attakkata minn kelb goff. Il-mara kienet ħierġa mid-dar u kienet miexja lejn ħanut, daħlet ġol-ħanut u rat kelb kbir jistennieha barra l-bieb. Hekk kif ħarġet mill-bieb, il-kelb qabeż fuqha bis-saħħa u gidimha f'saqajha. Din il-mara telqet tiġri u l-kelb beda jiġri warajha biex jaqbadha. Il-mara kienet iffortunata għax il-kelb kien intlaqgħat mill-karozza u miet. 

Wara dik it-traġedja, ġiet l-ambulanza u ħaduha l-isptar. Fortunatament il-mara ma tinsabx fil-periklu tal-mewt. 

Wednesday, April 2, 2014

Deskrizzjoni ta' post.

Darba waħda, mort f'post mill-isbaħ mimli bin-natura. Dan il-post kien kbir ħafna u kien fih pjanti ta' kull tip, annimali żgħar u kbar, mimlijin kuluri u kull tip ta' siġra. Dan kellu temp xemxi li qatt ma tara sħaba waħda. Dan il-post semmejtu 'Nixxiegħa' għax kellu nixxiegħa sabiħa fin-nofs.

Dan kien post tropikali b'ħafna annimali fosthom ħut tropikali b'ħafna kuluri bħall-aħmar u l-griż. Iċ-ċinji sbieħ u kienu bojod karti. Il-fjuri kienu mill-isbaħ b'kull tip ta' kulur. Kien hemm ukoll qawsalla sabiħa fin-nofs tal-post. 

Kien hemm riħa ta' fjuri ta' filgħodu, tal-arja pura u tal-ħaxix niedi ma' kullimkien. Meta kont hemm, f'dan il-post ħassejtni ferħana ħafna u kont inħossni rrilassata ħafna bis-sbuħija tan-natura ta' madwari. Stajt nisma' wkoll it-tpespis tal-għasafar ħelwin minn fuq is-siġar għoli li kien hemm. Kien hemm atmosfera tal-ferħ, sbuħija u tan-natura. 

Dan il-post ma nqabblu ma' xejn għax m'hemmx post isbaħ minn dan. F'daqqa waħda ħassejtni imdejqa ħafna għax bdejt nisma' d-daqq tal-arloġġ biex iqajjimni għall-iskola. Kemm nixtieq li għadni f'dak il-post mill-isbaħ!

Sarah Attard (Form 1.3) 
----------

F'dan il-post issib ħafna ħajja. Tħossok irrilassata u mingħajr bżonn ta' mezzi elettroniċi, għax f'dan il-post tkun qisek fis-sħab jew fis-seba' sema. Hawn ma tarax karozzi, ajruplani jew magni, imma siġar, pjanti, annimali ta' kull tip u ambjent sabiħ u nadif. 

Jien qiegħda nħares lejn għadira kbira b'ħafna ċinji sbieħ u eleganti. Fl-ilma tara ħut ta' kull tip u kulur, waħda ikbar minn oħra. Hawnhekk ġġib ktieb miegħek u taqrah bil-kwiet jew inkella tirrilassa u tara s-sbuħija t'ambjent madwarek. 

F'dan il-post tant sabiħ tista' xxomm ir-riħa tal-fjuri sbieħ, kbar u żgħar. Il-fjuri li jikbru f'dan il-post, b'mod speċjali huma l-ġilju tal-ilma. Ħafna drabi tara xi qawsalla sabiħa. Hemm ukoll kaskata hawn, ma tantx hi għolja imma sabiħa immens kif inhi. 

L-għasafar ipespsu u jittajru dejjem hija xi ħaġa ħelwa li tara jew tisma'. Is-siġar huma mimlijin weraq sbieħ u ma nsemmix il-fjuri sbieħ, li jagħmlu riħa tfuħ ħafna. Imma l-isbaħ żminijiet huma r-rebbiegħa u l-ħarifa, għax fir-rebbiegħa ċ-ċinji jkollhom iż-żgħar. Fil-ħarifa l-weraq tas-siġar ikunu kollha kuluri bħall-aħmar, isfar, oranġjo u xi drabi ftit vjola. 

Aimee Sciberras (Form 1.1)
----------

Fl-istampa li qed nara, nimmaġina li hemm il-kampanja sabiħa ħafna. Dan ir-ritratt żgur li ġie meħud fi żmien ir-rebbiegħa, allura iktar u iktar ikun sabiħ iktar mis-soltu. Hemm ukoll atmosfera sabiħa u naturali ħafna. 

B'kollox hemm tlettax-il fjura. Hemm tlieta minnhom li għandhom petali bojod imma fin-nofs hemm ir-roża ċar. Sitta minnhom ħomor bl-aħdar fil-ġenb tal-petali. Hemm ukoll erba' fjuriet bojod silġ. Hemm weraq kannella wkoll, imma l-kannella mhux normali imma isbaħ minn tas-soltu. Hemm ukoll weraq aħdar. 

'Il-bogħod bil-kemm tidher, hemm kaskata bit-taraġ u ħdejha hemm is-siġriet li huma twal ħafna, bl-ilma abjad silġ taħthom. Il-kaskata hemm il-pjanti fuqha. Quddiem il-kaskata hemm qawsalla, kbira u sabiħa. Jekk tħares ġol-ilma sew issib żewġ ħutiet li qegħdin iduru fit-tond. Il-kulur tal-ħut huwa abjad imma rasu oranġjo. Fejn il-kaskata hemm żewġ papri bojod. 

Ir-riħa li tinxtamm f'dan il-post hi inkredibbli. Kieku noħodha kullimkien miegħi. Meta nxomm dik ir-riħa nkun qed inxomm il-fjuri, ir-riħa tas-siġar u tal-ilma nadif. 

Kylie Vella (Form 1.2)

Thursday, March 13, 2014

Komponiment deskrittiv dwar persuna.

Illum jiena ser nikteb dwar xi ħadd fil-klassi tiegħi. Din il-persuna partikolari hija tassew interessanti!

Din it-tifla hija daqsxejn twila. Xagħarha kważi iswed u għajnejha kannella u ħodor. Tħobb tagħmel xagħarha toppu. Din kienet tgħix l-Ingilterra u għandha ġilda ċara. Għandha ħdax-il sena, bħali, u ħa tagħlaq tnax-il sena f'April. Xi kultant, tħobb iċċaqlaq idejha filwaqt li tkun qed titkellem u verament tħobb tiċċaqlaq fil-lezzjonijiet tal-P.E. Hija tassew irqiqa!

Din hija tifla li hija kapaċi ddawwal il-ġurnata tiegħek! Hija ġentili ħelwa, qalbha tajba u taf kif għandha ddaħħak lil kulħadd. Tant hija ferriħija dit-tifla li kważi qatt ma taraha mdejqa. Din tifla intelliġenti ħafna, u bħali temmen li anki jekk tkun ġibt marka ħażina f'xi ħaġa, jekk ippruvajt, daqslikieku mort tajjeb ħafna. Hija tassew tixbaħni għax aħna nħobbu u nemmnu fl-istess affarijiet. Hija l-akbar ħabiba tiegħi. Tħobb l-annimali, it-tpinġija, il-kant u kif ukoll il-mużika. Għandha ħafna annimali d-dar, minnhom nista' nsemmi Jayjay l-amorin, Poppu u Johnny l-hamsters u Lily l-fekruna tal-ilma. Għandha oħtha u ħuha. Oħtha jisimha Angela u ħuha jismu Max. 

Naħseb li għandek biżżejjed informazzjoni biex ikollok idea għal min qed nirreferi. Taf min hi din? Din hija Nicola Warr!

Maya Mallia (Form 1.2)
----------

Ċensa, mara ta' tnejn u tmenin sena li toqgħod ħdejja. Tgħix flimkien mar-raġel tagħha, tgħix ġo dar antika. Għandhom tifel u mhux miżżewweġ. 

Wiċċha qisu rħama għax ma tarahiex tidħaq, minn banda oħra wiċċha mimli bil-ponot, b'farrett fuq xofftejha. Xagħarha bajdani fil-griż u magħqud. Għajnejha suwed u jleqqu, qishom stilel f'sema sewda. Hija qasira u niexfa għuda. Rari toħroġ, iżda meta toħroġ issaqqi l-pjanti, darba f'ġimgħa, in-nies tar-raħal jibbumbardjawha bil-mistoqsijiet.

Jaħsbu li hi misterjuża u veru! Ma tgħidlekx bonġu jew ċaw! Fl-opinjoni tiegħi naħseb li tħossha waħedha, avolja għandha raġel tagħha. Tħossha mitluqa għax it-tifel tagħha, ilu ma jżurha xi sena. Inħoss li għandha bżonn titħallat iktar fis-soċjetà.

Ma tantx nista' niddeskrivi l-karattru tagħha, għax ma titkellimx man-nies, iżda xi drabi tismagħha titkellem waħedha. Tkun trid tgħin lin-nies iżda qisu xi ħaġa tkun qed iżommha lura. 

Wiċċha qisu qed jgħid xi esperjenzi li għaddiet minnhom hi. Tħobb ħafna l-ornitoloġija. Għandha passatemp stramb, iġġemma' l-kaxxi kbar, żgħar, insomma, ta' kull tip. Ħadd ma jaf x'fihom dawn il-kaxxi, min jgħid li fihom xi ritratti, min ħwejjeġ u min jgħid li f'dawn il-kaxxi hemm affarijiet li kienet tgħożż meta kienet żgħira. 

Il-familja tagħha mhi xejn bħalha, il-familja tagħha hija leali, ir-raġel tagħha affermattiv u pożittiv ħafna. Ma tistax tgħidlu le għax jgħidlek iva! Qisu babbu, il-ħin kollu jdaħħak. It-tifel meta kien adoloxxenti, kien jgħid li jrid isir qassis u hekk ġara. In-nies jgħajtulu 'Jobni'. Mentri Ċensa, hija oġġettiva, tara kollox iswed, iżda huwa importanti li nitrattaw lil kulħadd b'mod ugwali!

Janice Baldacchino (Form 1.3)
----------

Bertu huwa raġel anzjan li għandu madwar sebgħin sena u jgħix fit-triq tagħna. Huwa twil u rqiq qisu s-seba' snin tal-għaks. Għalkemm imdaħħal fiż-żmien, għandu xagħru ffullat, jitfgħu laġemba u l-kulur tiegħu huwa griż b'ħafna abjad. Ta' min jgħid li Bertu, għalkemm huwa raġel anzjan, huwa attiv ħafna u ma jaqta' qalbu qatt.

Xi ftit xhur ilu, Bertu kellu jaqla' snienu kollha u tgħidx kemm ħadha bi kbira. Infatti, għamel xi ftit ġranet ma jidhirx barra għax beda jistħi. Ma damx biex għamel dawk foloz. Nista' ngħidilkom li fit-triq kulħadd kien jaf bihom għax tgħidx kemm kien ferħan li kellu lura s-snien li tilef. Kull darba li jara lil xi ħadd jirrakkontalu xi ġralu, kemm ġewh flus u kemm dam biex dehra jiekol bihom. 

Bertu mwieled Għawdex u għalkemm issa ilu s-snin joqgħod Malta, xorta xi kultant jitfa xi kelma bid-djalett Għawdxi u jkun pront jgħidha sw kif nifhmuha aħna. 

Bertu jirrakkonta spiss fuq ix-xogħol li kien jagħmel. Bertu jgħid li għamel għomru u żmienu jbiegħ il-ħaxix. Ħanut ma kellux, għalhekk kien juża l-vann tiegħu u jdur xi tliet irħula jbiegħ il-ħaxix u l-frott li kien ikollu, frisk u bnin. Ma kienx xogħol faċli, speċjalemtn l-eqqel tax-xitwa jew l-eqqel tas-sajf. Dan kollu jidher fuq wiċċ Bertu għax wiċċu ismar u mkemmex mhux ftit. Żgur li qatt ma dellek xi tip ta' krema kontra x-xemx...

Illum il-ġurnata, Bertu jqatta' l-ġurnata tiegħu billi jqum kmieni ħafna biex jieħu l-kelb tiegħu dawra fil-ġnien kbir li jinsab qrib id-dar fejn joqgħod. Bertu jħobb jirkeb ir-rota wkoll u mhux l-ewwel darba li tarah tiela' t-telgħa għarqan xraba wara xi dawra twila għax Bertu huwa bniedem kuraġġuż u xejn ma jaqtagħlu qalbu. Bertu huwa organizzat għax il-garaxx tiegħu dejjem pulit u kollox f'postu. Huwa jħobb l-indafa, tant li l-karozza tiegħu dejjem nadifa xummiema. Bertu huwa ġentili u qalbu tajba għax dejjem ifittex li jgħin lil ħaddieħor, saħansitra 'l-annimali tat-triq. Dejjem jitma' l-qtates tat-triq u l-għasafar tal-bejt. Huwa edukat u dejjem lest biex jagħti pariri tajbin lil min jitolbu xi parir. 

Bertu għandu karattru sabiħ ħafna. Ma jdejjaq lil ħadd u dejjem ferħan!

Martina DeMarco (Form 1.1)

Tuesday, February 25, 2014

Trevor Zahra u "Ħolm tal-Milied?"

Il-Milied hu festa tal-imħabba, festa tal-familja miġbura. Biswit il-presepju u s-siġra mimlija lwien bi dwal iteptpu, il-festa tal-Milied tfisser għaqda, paċi u solidarjetà.
Iżda l-festa tal-Milied għandha wkoll wiċċ ieħor, għaliex kapaċi tnissel 
is-solitudni u d-diqa fost uħud li għal diversi raġunijiet ma jistgħux igawdu din il-festa bl-istess mod bħall-bqija.

Is-sigriet biex minkejja kollox wieħed jibqa’ jgħożż is-sbuħija tal-Milied hu li wieħed jaċċetta r-realtà tal-ħajja u jkollu l-kuraġġ li jinbidel maċ-ċirkostanza.

Fi kliem l-awtur popolari Trevor Zahra, li dwar il-Milied sawwar diversi xogħlijiet, fosthom ‘Ħolm tal-Milied’ li għadu jintuża fl-iskejjel sekondarji, 
“il-Milied hi l-festa tal-imħabba, il-ġabra u l-għożża lejn dak kollu li għandek madwarek.”

Missier ta’ żewġ adulti u llum nannu ta’ tlieta li għalaq 59 sena, fis-16 ta’ Diċembru li għadda, Trevor Zahra ma jinħebiex mir-realtà li l-Milied għalih inbidel sbatax-il sena ilu meta martu kienet għaddiet għal ħajja oħra fl-isfond ta’ swali ta’ sptarijiet imżejna għall-festi.

“Marti mietet sagħtejn biss wara li għalaqt snini. U minn dakinhar ’il quddiem il-Milied tilef ħafna mill-importanza li kont nagħtih sakemm għaraft li l-ħajja teħtieġ tkompli u ntbaħt li fil-ħajja wieħed irid jaċċetta r-realtà li tinbidel.”

Il-parir ta’ Trevor lil kull min b’xi mod jista’ jħossu waħdu fil-Milied hu dak li min ikun jeħtieġ irawwem fiduċja fih innifsu u jaċċetta li hemm proċess ta’ fejqan għal kulħadd.

“Jien għaddejt mid-diqa, ħassejt it-telqa lejn dak li stajt nagħmel u ħassejt l-għira lejn min kien ferħan u miġbur fil-Milied. Minkejja kollox, aċċettajt il-bidliet li seħħew f’ħajti u mxejt ’il quddiem.”
Trevor jispjega li l-Milied hu mnaqqax fi tfulitu fejn jiftakar fil-ferħ tiegħu madwar missieru jarma l-presepju u t-tiżjin.

Fir-rumanz tiegħu ‘Ħolm tal-Milied’ Trevor jagħfas fuq it-tradizzjonijiet li jsawru l-festa tal-Milied u fl-intervista tiegħu magħna jistqarr kif il-parti l-kbira tax-xogħlijiet tiegħu jirreflettu dak li hu stess għadda minnu.
F’għajnejh nista’ nara n-nostalġija tal-imgħoddi. Madankollu Trevor jispjega kif wara snin ta’ diqa waqt il-Milied, illum jagħraf li l-Milied xorta għandu s-saħħa li jgħaqqad lill-familja tiegħu, anki bil-parteċipazzjoni tas-sieħba tiegħu.

Trevor hu marbut ma’ dak li hu tradizzjonali. Jitkellem ħafna fuq dak li l-Milied hu tradizzjonalment għall-Maltin u l-Għawdxin. Madankollu, mingħajr ma jkun daqstant kritiku tar-realtà li l-Milied sar pjuttost kummerċjali u tilef ħafna mill-ispirtu oriġinali tiegħu jistqarr li hu fatt li wieħed ma jistax jaħrab minnu.

“Ħamsin sena ilu meta kont għadni tfajjel niftakar lil min diġà kien jgħid li l-Milied qed jitlef mill-ispirtu tiegħu,” jirrakkonta Trevor u jżid kif ma jistax ikun li lkoll nemmnu li bħala poplu nibqgħu naħsbu li ma nimxux maż-żminijiet u bħall-bqija tas-soċjetà ninħatfu mir-realtajiet ġodda taż-żminijiet tal-lum.”

Trevor jara li t-tradizzjonijiet Maltin ta’ żmien il-Milied huma aktar ħajjin f’min għandu 50 sena u fuqhom. Iżda fl-istess ħin ma jikkundannax lil min hu iżgħar, għaliex il-verità hi li b’differenza ma’ popli oħrajn, il-poplu Malti għadu jgħozz il-festa tal-Milied u għadu jħares ċerti tradizzjonijiet b’għożża.

Iżda lil hinn mill-Milied ma’ Trevor nitkellem fuq għadd ta’ oqsma oħrajn, fosthom dwar ħidmietu bħala awtur u għalliem.

Imfaħħar ħafna mill-kritiċi għax-xogħlijiet ‘Lubien’ u ‘Provenz’, Trevor hu awtur ta’ madwar 120 kitba bejn pubblikazzjonijiet għat-tfal u kitbiet għall-adulti.


Thursday, February 13, 2014

Kotba Maltin

Għadhom kif daqqu l-ħdax u nofs ta' filgħaxija u għadni kif spiċċajt naqra "Martina@chat.com" ta' Charles Casha. Ma tantx domt naqra u ppruvajt norqod biex inkompli naqrah l-għada imma l-kurżità ma ħallitnix norqod u spiċċajt qrajtu kollu f'nifs wieħed. Il-ġimgħa li għaddiet, Charles Casha ġie l-iskola u hu qalilna li dan il-ktieb ħa gost jiktbu u barra minn hekk, ried iwassal tagħlima li l-prevenzjoni aħjar mill-kura.

Ovvjament, il-karattru prinċipali hija Martina. Din għandha sittax-il sena u qiegħda fl-aħħar sena tal-iskola sekondarja. Din tgħidx kemm għandha ħbieb u l-grupp ta' ħbieb li għandha jħobbu jsejħu ruħhom, "Il-klikka tagħna." Dawn, kollha kemm huma ma jimpurtahomx mill-iskola u dawn dejjem kienu jqumu , imorru l-iskola ta' bilfors, imorru lura d-dar u minflok joqogħdu jistudjaw jew jagħmlu xi xogħol tal-iskola, joqogħdu jiċċettjaw fuq il-kompjuter! Il-ħbieb ta' Martina jkollhom il-ġenituri d-dar  u għalhekk dawn tgħidx kemm jgħidulhom biex jistudjaw imma mhux bħal dawk ta' Martina għax il-ġenituri kważi qatt ma kienu jkunu d-dar u ma jkunux jafu xi tkun qed tagħmel.

Ħuha, Robert, huwa kompletament differenti minn oħu. Dan il-ħin kollu jmur tajjeb fl-iskola imma povru tifel ma tantx għandu ħbieb u allura joqgħod ħafna waħdu. Kif diġà semmejt, il-ġenituri tiegħu ma tantx ikunu d-dar u dil-ħaġa jħossha sew miskin!

Darba waħda, Martina marret fuq sit elettroniku biex issir mudella u ltaqgħet ma' raġel jismu Donald. Dan kien joqgħod jiċċettja ma' Martina biex hi titgħallem biex issir mudella. Martina kienet bgħatitlu d-dettalji kollha fuqha  waqt li hi ma taf kważi xejn dwaru. Wara li saru ħbieb sew bdew jiltaqgħu ta' spiss sakemm fl-aħħar kien ser jipprova jabbuża minnha. Tal-inqa mat-tielet darba li pprova jabbuża minnha, Martina rnexxielha taħrab imma weġġgħet sew. Tal-inqas kulħdd ħa tagħlima u l-ġenituri bdew jagħtu aktar kas lejn uliedhom u Martina tgħallmet li qatt m'għandha tafda lil xi ħadd li ma tafx!

Nicole Azzopardi (Form 2.1)
----------

Dan il-ktieb jismu "Il-Każ kważi kollu tal-Aħwa De Molizz" u kitbitu Clare Azzopardi. Dan il-ktieb isselliftu mil-librerija tal-iskola u kelli seba' mitt sena biex naqrah għax kien fuq fomm kulħadd. Minn meta ġibtu ma tlaqtux minn idi għax ħallieni fuq ix-xwiek.

Hemm erba' karattri prinċipali li huma: Mandy u Wendy, li kienu tewmin, Saver u ħuh Klawdjo. Mandy u Wendy ma kinux iħobbu l-iskola. Iħobbu jiktbu ħafna l-limerikki u l-ħbieb tagħhom huma Mark, Hugh u Martina. Saver kien jgħix ġo post jimsu Frulli Frilli ma' ħuh Klawdjo. L-iskola kien jobgħodha u li kieku jista' jwaqqa' l-iskejjel kollha tad-dinja. It-tfal kienu jdejquh bil-kbir. Klawdjo ma kienx jinkwieta fuq l-iskola. Jgħix f'dinja għalih, f'dinja tal-ħolm. Ma' ħuh mhux dejjem jaqbel imma jkollu jagħmel dak li jgħidlu għax miskin daqxejn babbu.

Mandy u Wendy huma karattri tajbin, filwaqt li Saver u ħuh kienu karattri kattivi. Saver kien daħal bħala għalliem ġol-iskola ta' Frulli Frilli fejn kienu jmorru skola Mandy u Wendy. Ovvjament hu ma kien jaf xejn skola, allura waqt il-lezzjoni tiegħ, l-istudenti ma kienu jagħmlu xejn. Saver daħal bħala għalliem bi skop li jwaqqa' l-iskola. Mandy u Wendy għajnhom okriethom u ppruvaw jiskopru x'kellu f'moħħu. Billejl, Saver, bl-għajnuna ta' ħuh daħal l-iskola u mlewlhom il-klassijiet kollha wirdien, brim, żnażan mejtin fuq ħoġor it-tieqa u qalbilhom kollox ta' taħt fuq. B'hekk l-iskola kellha taqa' u Saver rebaħ iżda hu ħarab ma' ħuh għax kulħadd beda jissuspetta fihom. Kulħadd, anki l-pulizija għamlu lejl u nhar ifittxuhom imma għalxejn. L-iskola baqgħet ma reġatx inbniet u t-tfal spiċċaw jilagħbu barra.

Għandi seba' mitt sena biex inkompli naqra t-tieni ktieb fejn l-istorja tkompli. Nirrakkomandah lil kulħadd biex jaqrah u prosit kbira lill-awtriċi.


Jessica Caruana (Form 2.3)
----------

Il-ktieb "Bella Berger" ta' Rita Saliba huwa ktieb li kull persuna żagħżugħa għandha taqra. Minn meta qbadt il-ktieb f'idi ma poġġejtux 'l-isfel. Qrajt minnu kull meta stajt u meta spiċċajtu rrealizzajt li kienu saru s-sagħtejn ta' filgħodu. Naħseb indunajtu li għoġobni dan "Bella Berger". 

F'dan il-ktieb, il-protagonista hi tifla t'erbatax-il sena li tħobb tiekol il-bergers u tinħeba taħt il-ġinsijiet kbar. Din jisimha Belinda imma kulħadd jgħajtilha Bella. Dejjem xtaqet li kellha figura ta' ballerina bħal oħtha Darlene jew li kienet tiekol imma tibqa' rqiqa bħal ħabibtha Jasmine. Omm Bella kienet irqiqa wkoll imma missierha kien iħobb il-bergers daqsha. Xi karattri ewlenin tal-ktieb huma n-nanna Bianca, Marvin li kien ħabib ta' Bella, is-Ser Musù tad-drama, Shanon u Trudy (żewġ tfajliet kesħin) u Barbie, pupa li Bella kienet tkellimha kuljum. 

L-isbaħ parti tal-ktieb hi meta fotografu jgħid 'il Bella li għandha wiċċ perfett għal artiklu li kien ħiereġ fil-magazin "Moda u Sbuħija" u ħadilha ftit ritratti. Sadanittant, Jasmine kienet qiegħda toqgħod ma' Shanon u Trudy u mhux ma' Bella. Meta ħareġ il-"Moda u Sbuħija" tax-xahar, Bella nfaqgħet tibki meta rat li l-artiklu fejn kien ir-ritratt tagħha kien jismu, "L-Obeżità fit-Tfal u l-Addoloxxenti."

Bella ħadet għaliha u rrifjutat li tiekol. Waqt lezzjoni tad-drama taha ħass ħażin. Fl-aħħar tal-ktieb, Bella tgħallmet tħobb lilha nnifisha u rmiet 'il-Barbie 'l hemm. Bella bdiet tiffoka fuq id-drama u Jasmine ġiet tgħidilha skużani ta' kollox. Jasmine, Marvin u Bella reġgħu saru ħbieb kif kienu qabel. 

Joelle Farrugia (Form 2.2)